तास् ताः बाहुप्रसारा इत्यादिनोक्तास् तदीयलीला इत्य् अर्थः । पश्चाद् आवेशेन रूपं तदभेदभावनारूपम्—गतिस्मितप्रेक्षणभाषणादिषु इत्यादि । एवं स्वविलासरूपां लीलाम् उद्भाव्यापि तासां निजो भावो निगूढं तिष्ठत्य् एव, यथा वक्ष्यते यतन्त्य् उन्निदधेऽम्बरम् इत्य् अत्र यतन्तीति । अथैतद् अग्रेऽपि कालक्षेपार्थं या लीला याभिर् गातुं प्रवर्तिताः प्रेमावेशेन, ता लीला एव तास्व् आविष्टा इति तत्तदनुकरणविशेषे हेतुर् ज्ञेयः । एतदनुकरणं च प्रायो न लीलाशब्दवाच्यम्, बाल्यादिरूपस्यानालम्बनत्वेनोज्ज्वलरसाङ्गत्वाभावात् । तत्र पूतनादीनां प्रीतिमात्रविरोधिभावानाम् अपि तथा श्रीकृष्णजनन्यादीनां निजप्रीतिविशेषविरोधिभावानाम् अपि चेष्टानुकरणं श्रीकृष्णानुकर्त्रीणां गोपिकानां सखीभिस् तासां विरहकालक्षेपाय तत्तद्भावपोषार्थं कृत्रिमतयैवाङ्गीकृतं, न तु तत्तद्भावेनेति समाधेयम् । केचिच् चैवं व्याचक्षते, पूतनावधलीलास्मरणावेशे सति कासाञ्चित् पूतनानुकरणम् अपि श्रीकृष्णानिष्टाशङ्कया भयेनैव भवति । यथा लोकेऽपि आत्मनिष्ठाशङ्कया भयोन्मत्तस्य तद्भयहेतुव्याघ्राद्यनुकरणं भवति । ततस् तदनुकरणेऽपि आत्मनीव श्रीकृष्णे प्रीतिर् एवोल्लसति न तु द्वेषः । सा प्रीतिर् यथात्मनि तद्रूपतयैव तिष्ठति तथैव तासां श्रीकृष्णेऽपि स्वभावोचितैवानुवर्तते । ततः बद्धान्यया स्रजा काचिद् इत्यादौ श्रीयशोदानुकरणं च तथैव मन्तव्यम् । पूर्वं हि दामोदरलीलास्मरणावेशेन तस्याः श्रीकृष्णभावः । ततश् च वक्त्रं निनाय भयभावनया स्थितस्य इत्युक्तरीत्या श्रीयशोदातो भयम् अपि जातम् । बाल्यस्वभावानुस्मरणेन तदनुकरणं च । ततश् च सैव स्वयम् अन्यां काञ्चित् तल्लीलावेशेनैव कृष्णायमानां च बबन्ध । तथापि पूर्ववत् स्वभावोचितैव प्रीतिस् तस्याम् अन्तर्वर्तत एव । सा हि प्रीतिस् तत्तद्भावस्य परमाश्रयरूपा । ततो बहिर् एव तत्तदनुकरणात् श्रीयशोदाभावस्य च मध्ये श्रीकृष्णभावव्यवधानेन निजभावास्पर्शान् न विरोध इति ।
tās tāḥ bāhu-prasārā ity-ādinoktās tadīya-līlā ity arthaḥ | paścād āveśena rūpaṁ tad-abheda-bhāvanā-rūpam—gati-smita-prekṣaṇa-bhāṣaṇādiṣu ity-ādi | evaṁ sva-vilāsa-rūpāṁ līlām udbhāvyāpi tāsāṁ nijo bhāvo nigūḍhaṁ tiṣṭhaty eva, yathā vakṣyate yatanty unnidadhe'mbaram ity atra yatantīti | athaitad agre'pi kāla-kṣepārthaṁ yā līlā yābhir gātuṁ pravartitāḥ premāveśena, tā līlā eva tāsv āviṣṭā iti tat-tad-anukaraṇa-viśeṣe hetur jñeyaḥ | etad-anukaraṇaṁ ca prāyo na līlā-śabda-vācyam, bālyādi-rūpasyānālambanatvenojjvala-rasāṅgatvābhāvāt | tatra pūtanādīnāṁ prīti-mātra-virodhi-bhāvānām api tathā śrī-kṛṣṇa-janany-ādīnāṁ nija-prīti-viśeṣa-virodhi-bhāvānām api ceṣṭānukaraṇaṁ śrī-kṛṣṇānukartrīṇāṁ gopikānāṁ sakhībhis tāsāṁ viraha-kāla-kṣepāya tat-tad-bhāva-poṣārthaṁ kṛtrimatayaivāṅgīkṛtaṁ, na tu tat-tad-bhāveneti samādheyam | kecic caivaṁ vyācakṣate, pūtanā-vadha-līlā-smaraṇāveśe sati kāsāñcit pūtanānukaraṇam api śrī-kṛṣṇāniṣṭā-śaṅkayā bhayenaiva bhavati | yathā loke'pi ātma-niṣṭhā-śaṅkayā bhayonmattasya tad-bhaya-hetu-vyāghrādy-anukaraṇaṁ bhavati | tatas tad-anukaraṇe'pi ātmanīva śrī-kṛṣṇe prītir evollasati na tu dveṣaḥ | sā prītir yathātmani tad-rūpatayaiva tiṣṭhati tathaiva tāsāṁ śrī-kṛṣṇe'pi svabhāvocitaivānuvartate | tataḥ baddhānyayā srajā kācid ity-ādau śrī-yaśodānukaraṇaṁ ca tathaiva mantavyam | pūrvaṁ hi dāmodara-līlā-smaraṇāveśena tasyāḥ śrī-kṛṣṇa-bhāvaḥ | tataś ca vaktraṁ nināya bhaya-bhāvanayā sthitasya ity-ukta-rītyā śrī-yaśodāto bhayam api jātam | bālya-svabhāvānusmaraṇena tad-anukaraṇaṁ ca | tataś ca saiva svayam anyāṁ kāñcit tal-līlāveśenaiva kṛṣṇāyamānāṁ ca babandha | tathāpi pūrvavat svabhāvocitaiva prītis tasyām antarvartata eva | sā hi prītis tat-tad-bhāvasya paramāśraya-rūpā | tato bahir eva tat-tad-anukaraṇāt śrī-yaśodā-bhāvasya ca madhye śrī-kṛṣṇa-bhāva-vyavadhānena nija-bhāvāsparśān na virodha iti |
«Те и те» — то есть названные в «простирания рук» и далее его игры. Затем — облик по погружению, в виде созерцания неразличия с ним: «в походке, улыбке, взгляде, речи и прочем» и далее. И, вызвав так игру в виде собственной его забавы, их собственное чувство всё же остаётся сокрытым, как будет сказано: «силясь, подняла одежду» — здесь слово «силясь». Далее и в дальнейшем: игры, ради скоротания времени начатые ими в пении по погружению в прему, — эти самые игры и вошли в них; так да будет знаема причина того или иного особого подражания. А само это подражание обычно не зовётся словом «лила», ибо облик детства и прочего не есть опора и не входит членом в уджджвала-расу. И подражание движениям Путаны и прочих, чьё чувство противно самой любви, а также шри матери Кришны и прочих, чьё чувство противно особости их собственной любви, — да разрешится так: подруги пастушек, подражавших шри Кришне, приняли его лишь притворно, ради скоротания времени разлуки и ради питания того или иного чувства, а не по самому тому чувству.\n\nНекоторые толкуют так: при погружении в памятование об игре убиения Путаны подражание Путане у некоторых бывает именно от страха, от опасения нежеланного для шри Кришны. Как и в мире: обезумевший от страха за себя подражает тигру и прочему, что и есть причина его страха. Оттого и в таком подражании в них ликует именно любовь к шри Кришне, как к себе самим, а не ненависть; и как та любовь пребывает в них самих в его облике, так же она у них продолжается и к шри Кришне, подобающая их природе. Потому и подражание шри Яшоде в «связала иную венком некая» и далее да мыслится так же. Ведь прежде, по погружению в памятование об игре Дамодары, у неё было чувство шри Кришны; а отсюда, по сказанному в «опустил лицо, стоя в созерцании страха», родился и страх перед шри Яшодою, и подражание ему по памятованию о природе детства. И оттого она же сама связала некую другую, ставшую Кришною по погружению в его игру. И всё же, как и прежде, подобающая её природе любовь пребывает в ней внутри: ведь эта любовь есть высшее прибежище того и того чувства. Итак, поскольку подражание идёт лишь вовне, а чувство шри Яшоды перегорожено посредине чувством шри Кришны и собственного чувства не касается, противоречия нет.
b62269f7973a · publicado 21 sept 2026, 16:24:47 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Игра в разлуке устроена так: одна изображает его, другая — тех, кто ему противился. Объяснено это без натяжек: изображают притворно, ради того, чтобы продержаться.\n\nИ второе объяснение ещё точнее: подражают тому, чего боятся за него, как человек в ужасе изображает зверя. Любовь при этом не прерывается.