Ṣaṭ-sandarbha
Sandarbha Six — Prīti: Love as the Goal6.300Jīva Gosvāmī
1283 / 1405
Linux
Pasar páginas
Ṣaṭ-sandarbha · 6.300
॥
Devanāgarī

अपि च— एवं शशाङ्कांशुविराजिता निशाः स सत्यकामोऽनुरताबलागणः । सिषेव आत्मन्य् अवरुद्धसौरतः सर्वाः शरत्काव्यकथारसाश्रयाः ॥ एवं पूर्वोक्तप्रकारेण अनुरतो निरन्तरम् अनुरक्तोऽबलागणो यत्र, तादृशः स श्रीकृष्णचन्द्र आत्मनि चित्तेऽवरुद्धं समन्तान् निगृह्य स्थापितं सौरतं सुरतसम्बन्धिभावहावादिकं येन, तथाभूतः सन् । अत एव सत्यकामः व्यभिचाररहितप्रेमविशेषः सन् शरत्सम्बन्धिन्यो यावत्यो रसाश्रयाः काव्यकथाः सम्भवन्ति, ताः सर्वा एव सिषेवे । शरच्छब्दोऽत्राखण्डम् एव वा संवत्सरं वदति । ततः शशङ्कांशुविराजितत्वम् उपलक्षणम् इति व्याख्येयम् । एवं सौरतसंलापैः इति श्रीरुक्मिणीपरिहासेऽपि सौरतशब्दस् तादृशत्वेन प्रयुक्तः ।

Transliteración (IAST)

api ca— evaṁ śaśāṅkāṁśu-virājitā niśāḥ sa satya-kāmo'nuratābalā-gaṇaḥ | siṣeva ātmany avaruddha-saurataḥ sarvāḥ śarat-kāvya-kathā-rasāśrayāḥ || evaṁ pūrvokta-prakāreṇa anurato nirantaram anurakto'balā-gaṇo yatra, tādṛśaḥ sa śrī-kṛṣṇa-candra ātmani citte'varuddhaṁ samantān nigṛhya sthāpitaṁ saurataṁ surata-sambandhi-bhāva-hāvādikaṁ yena, tathābhūtaḥ san | ata eva satya-kāmaḥ vyabhicāra-rahita-prema-viśeṣaḥ san śarat-sambandhinyo yāvatyo rasāśrayāḥ kāvya-kathāḥ sambhavanti, tāḥ sarvā eva siṣeve | śarac-chabdo'trākhaṇḍam eva vā saṁvatsaraṁ vadati | tataḥ śaśaṅkāṁśu-virājitatvam upalakṣaṇam iti vyākhyeyam | evaṁ saurata-saṁlāpaiḥ iti śrī-rukmiṇī-parihāse'pi saurata-śabdas tādṛśatvena prayuktaḥ |

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
अपिapiТакже
चcaже:
एवंevaṁ«так
शशाङ्कांशुśaśāṅkāṁśuмесяца лучами
विराजिताvirājitāсияющие
निशाःniśāḥночи
सsaон,
सत्यsatyaистинного
कामोऽनुरताबलाkāmo'nuratābalāжелания, привязанных жён
गणःgaṇaḥсонм имеющий,
सिषेवsiṣevaвкушал,
आत्मन्य्ātmanyв себе
अवरुद्धavaruddhaудержанное
सौरतःsaurataḥлюбовное имеющий, —
सर्वाःsarvāḥвсе,
शरत्śaratосени
काव्यkāvyaпоэзии
कथाkathāсказаний
रसाश्रयाःrasāśrayāḥрасы прибежище».
एवंevaṁ«Так» —
पूर्वोक्तpūrvoktaпрежде названным
प्रकारेणprakāreṇaобразом.
अनुरतोanurato«Привязанный» —
निरन्तरम्nirantaramнепрестанно
अनुरक्तोऽबलाanurakto'balāпривязанный жён
गणोgaṇoсонм
यत्रyatraу кого,
तादृशःtādṛśaḥтаковой
सsaон,
श्रीśrīшри
कृष्णkṛṣṇaКришна-
चन्द्रcandraмесяц;
आत्मनिātmaniв себе,
चित्तेऽवरुद्धंcitte'varuddhaṁв уме, удержанное,
समन्तान्samantānсо всех сторон
निगृह्यnigṛhyaобуздав,
स्थापितंsthāpitaṁпоставленное
सौरतंsaurataṁлюбовное —
सुरतsurataс любовью
सम्बन्धिsambandhiсвязанные
भावbhāvaчувства,
हावादिकंhāvādikaṁжесты и прочее —
येनyenaу кого,
तथाभूतःtathābhūtaḥтаковым ставший
सन्sanсущий.
अतataОттого
एवevaименно
सत्यsatya«истинного
कामःkāmaḥжелания» —
व्यभिचारvyabhicāraотклонения
रहितrahitaлишённая
प्रेमpremaпремы
विशेषःviśeṣaḥособость
सन्sanсущий,
शरत्śaratс осенью
सम्बन्धिन्योsambandhinyoсвязанные
यावत्योyāvatyoсколько
रसाश्रयाःrasāśrayāḥрасы прибежищем
काव्यkāvyaпоэзии
कथाःkathāḥсказаний
सम्भवन्तिsambhavantiвозможно,
ताःtāḥих
सर्वाsarvāвсе
एवevaже
सिषेवेsiṣeveвкусил.
शरच्śarac«Осень»
छब्दोऽत्राखण्डम्chabdo'trākhaṇḍamслово здесь нераздельный
एवevaже
वाvāили
संवत्सरंsaṁvatsaraṁгод
वदतिvadatiговорит;
ततःtataḥоттого
शशङ्कांशुśaśaṅkāṁśuмесяца лучами
विराजितत्वम्virājitatvamсияние
उपलक्षणम्upalakṣaṇamуказанием
इतिitiтак
व्याख्येयम्vyākhyeyamда толкуется.
एवंevaṁТак
सौरतsaurata«любовными
संलापैःsaṁlāpaiḥбеседами»
इतिitiтак —
श्रीśrīшри
रुक्मिणीrukmiṇīРукмини
परिहासेऽपिparihāse'piпри поддразнивании также
सौरतsaurata«саурата»
शब्दस्śabdasслово
तादृशत्वेनtādṛśatvenaтаковостью
प्रयुक्तःprayuktaḥприменено.
Traducción

Также: «Так вкушал он те ночи, сияющие лучами месяца, — тот, чьё желание истинно, у кого сонм привязанных жён, у кого любовное удержано в себе, — все, что суть прибежище расы для поэзии и сказаний об осени». «Так» — прежде названным образом. «Привязанный» — тот, у кого сонм жён непрестанно привязан, — таков шри Кришна-месяц; «в себе удержанное любовное» — тот, у кого чувства, жесты и прочее, связанные с любовью, со всех сторон обузданы и поставлены в уме. Оттого «чьё желание истинно» — то есть имеющий особость премы, лишённую отклонения; и вкусил он все, сколько их есть, сказания поэзии, связанные с осенью и служащие прибежищем расы. Слово «осень» здесь говорит и о целом годе; потому сияние лучами месяца да толкуется как указание. Так же и слово «саурата» в «любовными беседами» применено при поддразнивании шри Рукмини в том же смысле.

Versión

d40cb9a2a186 · publicado 21 sept 2026, 16:24:47 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con