श्रीभगवदुद्धवसंवादेऽपि— त्वं तु सर्वं परित्यज्य स्नेहं स्वजनबन्धुषु मय्य् आवेश्य मनः सम्यक् समदृग् विचरस्व गाम् ॥ नोद्धवोऽण्व् अपि मन्न्यूनः इत्यादिभिः श्रीमदुद्धवस्य सिद्धत्वेनैव प्रसिद्धत्वात्, तं लक्ष्यीकृत्य तद्द्वारान्येभ्य एवोपदेशोऽयम् । एवम् अन्यत्र च ज्ञेयम् । ततश् च जहल्लक्षणया त्वं त्वदीयमार्गानुगतो भक्तो विचरस्व, विचरत्व् इत्य् एवार्थः । समदृक्त्वं च मां विनान्यत्र हेयोपादेयत्वाभावात् । तुशब्दो बहिर्मुखनिवृत्त्यर्थः । तेनापि पूर्वम् इदम् अभिप्रेतम्— त्वयोपयुक्तस्रग्गन्धवासोऽलङ्कारचर्चिताः । उच्छिष्टभोजिनो दासास् तव मायां जयेमहि ॥ मुनयो वातवासनाः श्रमणा ऊर्ध्वमन्थिनः । ब्रह्माख्यं धाम ते यान्ति शान्ताः सन्न्यासिनोऽमलाः ॥ वयं त्व् इह महायोगिन् भ्रमन्तः कर्मवर्त्मसु । त्वद्वार्तया तरिष्यामस् तावकैर् दुस्तरं तमः ॥ स्मरन्तः कीर्तयन्तश् च कृतानि गदितानि ते । गत्युत्स्मितेक्षितक्ष्वेलि यन् नृलोकविडम्बनम् ॥ इति । ॥
śrī-bhagavad-uddhava-saṁvāde'pi— tvaṁ tu sarvaṁ parityajya snehaṁ svajana-bandhuṣu mayy āveśya manaḥ samyak sama-dṛg vicarasva gām || noddhavo'ṇv api man-nyūnaḥ ity-ādibhiḥ śrīmad-uddhavasya siddhatvenaiva prasiddhatvāt, taṁ lakṣyīkṛtya tad-dvārānyebhya evopadeśo'yam | evam anyatra ca jñeyam | tataś ca jahal-lakṣaṇayā tvaṁ tvadīya-mārgānugato bhakto vicarasva, vicaratv ity evārthaḥ | samadṛktvaṁ ca māṁ vinānyatra heyopādeyatvābhāvāt | tu-śabdo bahirmukha-nivṛtty-arthaḥ | tenāpi pūrvam idam abhipretam— tvayopayukta-srag-gandha-vāso'laṅkāra-carcitāḥ | ucchiṣṭa-bhojino dāsās tava māyāṁ jayemahi || munayo vāta-vāsanāḥ śramaṇā ūrdhva-manthinaḥ | brahmākhyaṁ dhāma te yānti śāntāḥ sannyāsino'malāḥ || vayaṁ tv iha mahāyogin bhramantaḥ karma-vartmasu | tvad-vārtayā tariṣyāmas tāvakair dustaraṁ tamaḥ || smarantaḥ kīrtayantaś ca kṛtāni gaditāni te | gaty-utsmitekṣita-kṣveli yan nṛ-loka-viḍambanam || iti | ||
И в беседе шри Бхагавана с Уддхавой: «А ты, оставив всякую привязанность к своим и близким, совершенно вложив в меня ум, странствуй по земле, зря на всё равно». Поскольку из «Уддхава ни на йоту не ниже меня» и прочего шримад Уддхава известен как уже совершенный, наставление это, сделав своим предметом его, через него дано другим. Так надо понимать и в других местах. И оттого «ты» здесь берётся отбрасывающим указанием: странствуй — то есть пусть странствует преданный, идущий твоим путём; вот смысл. А равнозрячесть — оттого, что помимо меня ни в чём ином нет ни отвергаемого, ни принимаемого. Слово «же» стоит ради прекращения обращённости вовне.
И он же прежде имел в виду это: «Умащённые венками, благовониями, одеждами и украшениями, которыми ты пользовался, питающиеся остатками твоей пищи слуги — да победим мы твою майю. Молчальники, одетые ветром, подвижники, влекущие семя вверх, безупречные утишённые санньясины достигают твоей обители, зовущейся Брахманом; а мы, о великий йогин, блуждающие здесь по путям деяния, переправимся через непреодолимую тьму вестью о тебе — с твоими людьми, помня и славя содеянное и сказанное тобою, твою поступь, улыбку, взгляд, забаву, всё это подражание людскому миру».
61909cb35186 · published Sep 21, 2026, 12:52:07 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Наставление, обращённое к уже совершенному, адресовано не ему: «ты» указывает мимо Уддхавы — на всякого, кто идёт его путём.