अथ केवलस्वरूपसिद्धोदाह्रियते । तत्र सकामा कैवल्यकामा चोपासकसङ्कल्पगुणैस् तत्तद्गुणत्वेनोपचर्यते । ततः सकामा द्विविधा—तामसी राजसी च । पूर्वा यथा— अभिसन्धाय यो हिंसां दम्भं मात्सर्यम् एव वा । संरम्भी भिन्नदृग् भावं मयि कुर्यात् स तामसः ॥ अभिसन्धाय सङ्कल्प्य । संरम्भी सक्रोधः । भिन्नदृक् स्वस्मिन्न् इव सर्वत्र यत्र सुखं दुःखं च तत्तदवेत्ता निरनुकम्प इत्य् अर्थः ॥
atha kevala-svarūpa-siddhodāhriyate | tatra sa-kāmā kaivalya-kāmā copāsaka-saṅkalpa-guṇais tat-tad-guṇatvenopacaryate | tataḥ sa-kāmā dvividhā—tāmasī rājasī ca | pūrvā yathā— abhisandhāya yo hiṁsāṁ dambhaṁ mātsaryam eva vā | saṁrambhī bhinna-dṛg bhāvaṁ mayi kuryāt sa tāmasaḥ || abhisandhāya saṅkalpya | saṁrambhī sa-krodhaḥ | bhinna-dṛk svasminn iva sarvatra yatra sukhaṁ duḥkhaṁ ca tat-tad-avettā niranukampa ity arthaḥ ||
Теперь приводится достигнутая чисто собственною природою. Здесь преданность с желанием и преданность, желающая кайвальи, переносно именуются по тем и тем качествам — по качествам намерения почитающего. Потому с желанием она двояка: тамасическая и раджасическая. Первая — как: «Кто, замыслив насилие, лицемерие или зависть, яростный, с разделённым зрением, творил бы настроение ко мне, — тот тамасический». «Замыслив» — вознамерившись. «Яростный» — с гневом. «Разделённое зрение» — тот, кто не ведает, что повсюду счастье и страдание те же, что и в нём самом, то есть несострадательный; таков смысл.
013caf28f1c3 · published Sep 21, 2026, 12:52:07 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Качества здесь приписаны не преданности, а намерению: сама она одна, и «тамасическою» зовётся лишь по тому, с чем её взяли.