अथ रूपश्रवणम्— ये तु त्वदीयचरणाम्बुजकोशगन्धं जिघ्रन्ति कर्णविवरैः श्रुतिवातनीतम् । भक्त्या गृहीतचरणः परया च तेषां नापैषि नाथ हृदयाम्बुरुहात् स्वपुंसाम् ॥ तुशब्दो यो नादृतो नरकभाग्भिर् असत्प्रसङ्गैः इति पूर्वोक्तनिन्दितानां भगवद्रूपानादरवतां प्रतियोग्यर्थनिर्देशे निर्दिष्टः । अनेन येऽत्र एतद्विरोधिनो भवन्ति, त एव पूर्वोक्ता असत्प्रसङ्गा इति गम्यते । चरणमात्रनिर्देशो भक्त्यतिशयेन । गन्धं वर्णाकारादिमाधुर्यं कर्णविवरैर् जिघ्रन्ति, नासाविवरैः परमामोदम् इव तैर् आस्वादयन्तीत्य् अर्थः । श्रुतिर् वेदस् तदनुगामिशब्दान्तरं च । सैव वातः, तेन प्रापितम् । ततः परया च भक्त्या प्रेमलक्षणया गृहीतचरणस् त्वं नापयातुं शक्नोषि ॥ ॥
atha rūpa-śravaṇam— ye tu tvadīya-caraṇāmbuja-kośa-gandhaṁ jighranti karṇa-vivaraiḥ śruti-vāta-nītam | bhaktyā gṛhīta-caraṇaḥ parayā ca teṣāṁ nāpaiṣi nātha hṛdayāmburuhāt sva-puṁsām || tu-śabdo yo nādṛto naraka-bhāgbhir asat-prasaṅgaiḥ iti pūrvokta-ninditānāṁ bhagavad-rūpānādaravatāṁ pratiyogy-artha-nirdeśe nirdiṣṭaḥ | anena ye'tra etad-virodhino bhavanti, ta eva pūrvoktā asat-prasaṅgā iti gamyate | caraṇa-mātra-nirdeśo bhakty-atiśayena | gandhaṁ varṇākārādi-mādhuryaṁ karṇa-vivarair jighranti, nāsā-vivaraiḥ paramāmodam iva tair āsvādayantīty arthaḥ | śrutir vedas tad-anugāmi-śabdāntaraṁ ca | saiva vātaḥ, tena prāpitam | tataḥ parayā ca bhaktyā prema-lakṣaṇayā gṛhīta-caraṇas tvaṁ nāpayātuṁ śaknoṣi || ||
Затем слушание облика: «А те, кто отверстиями ушей обоняет запах чашечки твоих стоп-лотосов, принесённый ветром шрути, — у них, о владыка, ты, чьи стопы схвачены высшею преданностью, не уходишь из сердца-лотоса своих людей». Слово «же» указано при обозначении противоположного тем, кто порицаем прежде в «кто не почтён участниками ада, общающимися с неблагими», — тем, кто не чтит облика Бхагавана. Отсюда постигается, что именно те, кто здесь этому противен, и суть названные прежде «общающиеся с неблагими». Указание на одни лишь стопы — от преизбытка преданности. «Запах» — сладость цвета, очертаний и прочего: обоняют её отверстиями ушей, то есть вкушают ими, как отверстиями носа — высшее благоухание; таков смысл. «Шрути» — Веда и иное слово, ей следующее; она же и ветер, ею принесено. И оттого ты, чьи стопы схвачены высшею преданностью, признак которой любовь, уйти не можешь.
3e15228dea14 · published Sep 21, 2026, 12:52:07 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Слух здесь поставлен на место обоняния не как украшение речи: облик приходит словом, и вкушают его тем, чем слушают.