यतो यश् च शास्त्रे वर्णाश्रमाचारो विधीयते, तस्याप्य् अनुपमचरितं फलं भक्तिर् एव । यथा— दानव्राततपोहोमजपस्वाध्यायसंयमैः । श्रेयोभिर् विविधैश् चान्यैः कृष्णे भक्तिर् हि साध्यते ॥ दानादिभिः श्रीकृष्णसन्तोषार्थेर् इति ज्ञेयम् । तद् उक्तं—तज् जन्म तानि कर्माणि तदायुस् तन्मनो वचः इत्यादि । बृहन्नारदीये — जन्मकोटिसहस्रेषु पुण्यं यैः समुपार्जितम् । तेषां भक्तिर् भवेच् छुद्धा देवदेवे जनार्दने ॥ इति । अगस्त्यसंहितायाम्— व्रतोपवासनियमजन्मकोट्याप्य् अनुष्ठितैः । यज्ञैश् च विविधैः सम्यग् भक्तिर् भवति माधवे ॥ इति । एतद् एव व्यतिरेकेणोक्तं—धर्मः स्वनुष्ठितः पुंसाम् इत्यादौ, यशः श्रियाम् एव इत्यादौ च । ॥
yato yaś ca śāstre varṇāśramācāro vidhīyate, tasyāpy anupama-caritaṁ phalaṁ bhaktir eva | yathā— dāna-vrāta-tapo-homa-japa-svādhyāya-saṁyamaiḥ | śreyobhir vividhaiś cānyaiḥ kṛṣṇe bhaktir hi sādhyate || dānādibhiḥ śrī-kṛṣṇa-santoṣārther iti jñeyam | tad uktaṁ—taj janma tāni karmāṇi tad-āyus tan-mano vacaḥ ity-ādi | bṛhan-nāradīye — janma-koṭi-sahasreṣu puṇyaṁ yaiḥ samupārjitam | teṣāṁ bhaktir bhavec chuddhā deva-deve janārdane || iti | agastya-saṁhitāyām— vratopavāsa-niyama-janma-koṭyāpy anuṣṭhitaiḥ | yajñaiś ca vividhaiḥ samyag bhaktir bhavati mādhave || iti | etad eva vyatirekeṇoktaṁ—dharmaḥ svanuṣṭhitaḥ puṁsām ity-ādau, yaśaḥ śriyām eva ity-ādau ca | ||
Ибо и у того обычая варн и ашрамов, что предписан в шастре, плод — несравненный по ходу своему — есть именно преданность. Как: «Дарением, обетом, подвижничеством, возлиянием, шёпотом молитв, самоизучением, обузданиями, разными иными благами — ведь достигается преданность Кришне». «Дарением и прочим» — надо понимать: ради удовлетворения шри Кришны. О том сказано: «То рождение, те деяния, тот срок жизни, тот ум, та речь» и далее.
В большой Нарадии: «У кого за тысячи коти рождений накоплена заслуга, у тех бывает чистая преданность богу богов Джанардане». В Агастья-самхите: «Обетами, постами, правилами и разными жертвами, исполняемыми хотя бы и коти рождений, совершенно рождается преданность Мадхаве». Это же сказано и от противного — в «Закон людей, хорошо исполненный» и далее, и в «лишь ради славы и богатства» и далее.
8c5e35785e10 · published Sep 21, 2026, 12:52:07 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Один и тот же обычай назван и средством, и пустым усилием — разница только в том, кому он отдан.