Ṣaṭ-sandarbha
Sandarbha Five — Bhakti: How He Is Reached5.95Jīva Gosvāmī
691 / 1405
Linux
Turn pages
Ṣaṭ-sandarbha · 5.95
॥
Devanāgarī

यतो यश् च शास्त्रे वर्णाश्रमाचारो विधीयते, तस्याप्य् अनुपमचरितं फलं भक्तिर् एव । यथा— दानव्राततपोहोमजपस्वाध्यायसंयमैः । श्रेयोभिर् विविधैश् चान्यैः कृष्णे भक्तिर् हि साध्यते ॥ दानादिभिः श्रीकृष्णसन्तोषार्थेर् इति ज्ञेयम् । तद् उक्तं—तज् जन्म तानि कर्माणि तदायुस् तन्मनो वचः इत्यादि । बृहन्नारदीये — जन्मकोटिसहस्रेषु पुण्यं यैः समुपार्जितम् । तेषां भक्तिर् भवेच् छुद्धा देवदेवे जनार्दने ॥ इति । अगस्त्यसंहितायाम्— व्रतोपवासनियमजन्मकोट्याप्य् अनुष्ठितैः । यज्ञैश् च विविधैः सम्यग् भक्तिर् भवति माधवे ॥ इति । एतद् एव व्यतिरेकेणोक्तं—धर्मः स्वनुष्ठितः पुंसाम् इत्यादौ, यशः श्रियाम् एव इत्यादौ च । ॥

Transliteration (IAST)

yato yaś ca śāstre varṇāśramācāro vidhīyate, tasyāpy anupama-caritaṁ phalaṁ bhaktir eva | yathā— dāna-vrāta-tapo-homa-japa-svādhyāya-saṁyamaiḥ | śreyobhir vividhaiś cānyaiḥ kṛṣṇe bhaktir hi sādhyate || dānādibhiḥ śrī-kṛṣṇa-santoṣārther iti jñeyam | tad uktaṁ—taj janma tāni karmāṇi tad-āyus tan-mano vacaḥ ity-ādi | bṛhan-nāradīye — janma-koṭi-sahasreṣu puṇyaṁ yaiḥ samupārjitam | teṣāṁ bhaktir bhavec chuddhā deva-deve janārdane || iti | agastya-saṁhitāyām— vratopavāsa-niyama-janma-koṭyāpy anuṣṭhitaiḥ | yajñaiś ca vividhaiḥ samyag bhaktir bhavati mādhave || iti | etad eva vyatirekeṇoktaṁ—dharmaḥ svanuṣṭhitaḥ puṁsām ity-ādau, yaśaḥ śriyām eva ity-ādau ca | ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
यतोyatoИбо
यश्yaśкоторый
चcaже
शास्त्रेśāstreв шастре
वर्णाश्रमाचारोvarṇāśramācāroварн и ашрамов обычай
विधीयतेvidhīyateпредписывается, —
तस्याप्य्tasyāpyу него также
अनुपमanupamaнесравненный
चरितंcaritaṁпо ходу своему
फलंphalaṁплод —
भक्तिर्bhaktirпреданность
एवevaименно.
यथाyathāКак:
दानdāna«дарением,
व्रातvrātaобетом,
तपोtapoподвижничеством,
होमhomaвозлиянием,
जपjapaшёпотом,
स्वाध्यायsvādhyāyaсамоизучением,
संयमैःsaṁyamaiḥобузданиями,
श्रेयोभिर्śreyobhirблагами
विविधैश्vividhaiśразными
चान्यैःcānyaiḥи иными
कृष्णेkṛṣṇeк Кришне
भक्तिर्bhaktirпреданность
हिhiведь
साध्यतेsādhyateдостигается».
दानादिभिःdānādibhiḥ«Дарением и прочим» —
श्रीśrīшри
कृष्णkṛṣṇaКришны
सन्तोषार्थेर्santoṣārtherудовлетворения ради —
इतिitiтак
ज्ञेयम्jñeyamдолжно знать.
तद्tadТо
उक्तंuktaṁсказано:
तज्taj«то
जन्मjanmaрождение,
तानिtāniте
कर्माणिkarmāṇiдеяния,
तद्tadтот
आयुस्āyusсрок жизни,
तन्tanтот
मनोmanoум,
वचःvacaḥречь»
इत्य्ityтак
आदिādiи далее.
बृहन्bṛhanВ большой
नारदीयेnāradīyeНарадии:
जन्मjanma«рождений
कोटिkoṭiкоти
सहस्रेषुsahasreṣuв тысячах
पुण्यंpuṇyaṁзаслуга
यैःyaiḥкем
समुपार्जितम्samupārjitamнакоплена, —
तेषांteṣāṁу тех
भक्तिर्bhaktirпреданность
भवेच्bhavecбывает
छुद्धाchuddhāчистая
देवdevaбогов
देवेdeveк богу
जनार्दनेjanārdaneДжанардане»
इतिitiтак.
अगस्त्यagastyaВ Агастья-
संहितायाम्saṁhitāyāmсамхите:
व्रतोपवासvratopavāsa«обетами, постами,
नियमniyamaправилами,
जन्मjanmaрождений
कोट्याप्य्koṭyāpyза коти даже
अनुष्ठितैःanuṣṭhitaiḥисполненными,
यज्ञैश्yajñaiśжертвами
चcaи
विविधैःvividhaiḥразными
सम्यग्samyagсовершенно
भक्तिर्bhaktirпреданность
भवतिbhavatiбывает
माधवेmādhaveк Мадхаве»
इतिitiтак.
एतद्etadЭто
एवevaименно
व्यतिरेकेणोक्तंvyatirekeṇoktaṁот противного сказано:
धर्मःdharmaḥ«закон
स्वनुष्ठितःsvanuṣṭhitaḥхорошо исполненный
पुंसाम्puṁsāmлюдей»
इत्य्ityтак
आदौādauи далее,
यशःyaśaḥ«славе
श्रियाम्śriyāmи богатству
एवevaтолько»
इत्य्ityтак
आदौādauи далее
चcaже.
Translation

Ибо и у того обычая варн и ашрамов, что предписан в шастре, плод — несравненный по ходу своему — есть именно преданность. Как: «Дарением, обетом, подвижничеством, возлиянием, шёпотом молитв, самоизучением, обузданиями, разными иными благами — ведь достигается преданность Кришне». «Дарением и прочим» — надо понимать: ради удовлетворения шри Кришны. О том сказано: «То рождение, те деяния, тот срок жизни, тот ум, та речь» и далее.

В большой Нарадии: «У кого за тысячи коти рождений накоплена заслуга, у тех бывает чистая преданность богу богов Джанардане». В Агастья-самхите: «Обетами, постами, правилами и разными жертвами, исполняемыми хотя бы и коти рождений, совершенно рождается преданность Мадхаве». Это же сказано и от противного — в «Закон людей, хорошо исполненный» и далее, и в «лишь ради славы и богатства» и далее.

Version

8c5e35785e10 · published Sep 21, 2026, 12:52:07 AM UTC

Available inRU

Page between verses with