Ṣaṭ-sandarbha
Sandarbha Five — Bhakti: How He Is Reached5.235Jīva Gosvāmī
846 / 1405
Linux
Turn pages
Ṣaṭ-sandarbha · 5.235
॥
Devanāgarī

तद् एवं बहुधा साधितैषा अकिञ्चनात्यन्तिकीत्यादिसंज्ञा भक्तिर् द्विविधा—वैधी रागानुगा चेति । तत्र वैधी शास्त्रोक्तविधिना प्रवर्तिता । स च विधिर् द्विविधः—तत्र प्रथमः प्रवृत्तिहेतुः, तद् अनुक्रमकर्तव्याकर्तव्यानां ज्ञानहेतुश् च । प्रथमस् तूदाहृतः— तस्माद् एकेन मनसा भगवान् सात्वतां पतिः । श्रोतव्यः कीर्तितव्यश् च ध्येयः पूज्यश् च नित्यदा ॥ इत्यादिना । द्वितीयश् चार्चनव्रतादिगतः । तम् आह— माम् एव नैरपेक्ष्येण भक्तियोगेन विन्दति । भक्तियोगं स लभत एवं यः पूजयेत माम् ॥ नैरपेक्ष्येण अहैतुकेन । अहैतुकभक्तियोग एव कथं स्यात्? तत्राह—भक्तियोगम् इति । एवं— यदा स्वनिगमेनोक्तं द्विजत्वं प्राप्य पूरुषः । यथा यजेत मां भक्त्या श्रद्धया तन् निबोध मे ॥ अर्चायां स्थण्डिलेऽग्नौ वा सूर्ये वाप्सु हृदि द्विजे । द्रव्येण भक्तियुत्कोऽर्चेत् स्वगुरुं माम् अमायया ॥ इत्याद्युक्तविधिना ॥ ॥

Transliteration (IAST)

tad evaṁ bahudhā sādhitaiṣā akiñcanātyantikīty-ādi-saṁjñā bhaktir dvividhā—vaidhī rāgānugā ceti | tatra vaidhī śāstrokta-vidhinā pravartitā | sa ca vidhir dvividhaḥ—tatra prathamaḥ pravṛtti-hetuḥ, tad anukrama-kartavyākartavyānāṁ jñāna-hetuś ca | prathamas tūdāhṛtaḥ— tasmād ekena manasā bhagavān sātvatāṁ patiḥ | śrotavyaḥ kīrtitavyaś ca dhyeyaḥ pūjyaś ca nityadā || ity-ādinā | dvitīyaś cārcana-vratādi-gataḥ | tam āha— mām eva nairapekṣyeṇa bhakti-yogena vindati | bhakti-yogaṁ sa labhata evaṁ yaḥ pūjayeta mām || nairapekṣyeṇa ahaitukena | ahaituka-bhakti-yoga eva kathaṁ syāt? tatrāha—bhakti-yogam iti | evaṁ— yadā sva-nigamenoktaṁ dvijatvaṁ prāpya pūruṣaḥ | yathā yajeta māṁ bhaktyā śraddhayā tan nibodha me || arcāyāṁ sthaṇḍile'gnau vā sūrye vāpsu hṛdi dvije | dravyeṇa bhakti-yutko'rcet sva-guruṁ mām amāyayā || ity-ādy-ukta-vidhinā || ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
तद्tadТо
एवंevaṁтак:
बहुधाbahudhāмногообразно
साधितैषाsādhitaiṣāобоснованная эта,
अकिञ्चनात्यन्तिकीत्य्akiñcanātyantikīty«нестяжательная», «конечная» так
आदिādiи прочие
संज्ञाsaṁjñāимена имеющая,
भक्तिर्bhaktirпреданность
द्विविधाdvividhāдвояка:
वैधीvaidhīуставная,
रागानुगाrāgānugāрагануга
चेतिcetiже — так.
तत्रtatraТам
वैधीvaidhīуставная —
शास्त्रोक्तśāstroktaписанием сказанным
विधिनाvidhināуставом
प्रवर्तिताpravartitāдвижимая.
सsaОн
चcaже,
विधिर्vidhirустав,
द्विविधःdvividhaḥдвояк:
तत्रtatraтам
प्रथमःprathamaḥпервый —
प्रवृत्तिpravṛttiдвижения
हेतुःhetuḥпричина,
तद्tadего
अनुक्रमanukramaпорядком
कर्तव्याकर्तव्यानांkartavyākartavyānāṁдолжного и недолжного
ज्ञानjñānaзнания
हेतुश्hetuśпричина
चcaже.
प्रथमस्prathamasПервый
तूदाहृतःtūdāhṛtaḥже приведён:
तस्माद्tasmād«потому
एकेनekenaединым
मनसाmanasāумом
भगवान्bhagavānБхагаван,
सात्वतांsātvatāṁсатватов
पतिःpatiḥвладыка,
श्रोतव्यःśrotavyaḥдолжен быть слушаем,
कीर्तितव्यश्kīrtitavyaśвоспеваем
चcaи,
ध्येयःdhyeyaḥсозерцаем,
पूज्यश्pūjyaśпочитаем
चcaи
नित्यदाnityadāвсегда»
इत्य्ityтак
आदिनाādināи прочим.
द्वितीयश्dvitīyaśВторой
चार्चनcārcanaже — почитания,
व्रतादिvratādiобета и прочего
गतःgataḥкасающийся.
तम्tamЕго
आहāhaговорит:
माम्mām«меня
एवevaименно
नैरपेक्ष्येणnairapekṣyeṇaбескорыстным
भक्तिbhaktiпреданности
योगेनyogenaсопряжением
विन्दतिvindatiобретает;
भक्तिbhaktiпреданности
योगंyogaṁсопряжение
सsaтот
लभतlabhataобретает,
एवंevaṁтак
यःyaḥкто
पूजयेतpūjayetaпочитал бы
माम्māmменя».
नैरपेक्ष्येणnairapekṣyeṇa«Бескорыстным» —
अहैतुकेनahaitukenaбеспричинным.
अहैतुकahaitukaБеспричинное
भक्तिbhaktiпреданности
योगyogaсопряжение
एवevaименно
कथंkathaṁкак
स्यात्syātбыло бы?
तत्राहtatrāhaНа то говорит:
भक्तिbhakti«преданности
योगम्yogamсопряжение»
इतिitiтак.
एवंevaṁ«Так» —
यदाyadā«когда
स्वsvaсвоею
निगमेनोक्तंnigamenoktaṁведою сказанное
द्विजत्वंdvijatvaṁдваждырождённость
प्राप्यprāpyaобретя,
पूरुषःpūruṣaḥчеловек, —
यथाyathāкак
यजेतyajetaчтил бы
मांmāṁменя
भक्त्याbhaktyāпреданностью,
श्रद्धयाśraddhayāверою, —
तन्tanто
निबोधnibodhaуразумей
मेmeот меня.
अर्चायांarcāyāṁВ изображении,
स्थण्डिलेऽग्नौsthaṇḍile'gnauна алтаре, в огне
वाvāили,
सूर्येsūryeв солнце
वाप्सुvāpsuили, в водах,
हृदिhṛdiв сердце,
द्विजेdvijeв дваждырождённом
द्रव्येणdravyeṇaвеществом
भक्तिbhaktiпреданностью
युत्कोऽर्चेत्yutko'rcetнаделённый да чтит
स्वsvaсвоего
गुरुंguruṁгуру,
माम्māmменя,
अमाययाamāyayāнелукаво»
इत्य्ityтак
आद्य्ādyи далее
उक्तuktaсказанным
विधिनाvidhināуставом.
Translation

Итак, эта многообразно обоснованная преданность, носящая имена «нестяжательная», «конечная» и прочие, двояка: уставная и рагануга. Уставная движима уставом, сказанным в писании. А устав двояк: первый — причина движения, второй, следующий по порядку, — причина знания должного и недолжного. Первый приведён словами «Потому Бхагаван, владыка сатватов, должен быть слушаем единым умом, воспеваем, созерцаем и почитаем всегда» и далее. А второй касается почитания, обета и прочего; о нём он говорит: «Меня обретает бескорыстным сопряжением преданности; и сопряжение преданности обретает тот, кто так почитал бы меня». «Бескорыстным» — беспричинным. А как быть именно беспричинному сопряжению преданности? На то он говорит: «сопряжение преданности». «Так» — по уставу, сказанному в «Когда человек обретёт дваждырождённость, о которой сказано его ведою, — уразумей от меня, как ему чтить меня преданностью и верою. В изображении, на алтаре, в огне, в солнце, в водах, в сердце и в дваждырождённом пусть наделённый преданностью нелукаво чтит веществом своего гуру, меня» и далее.

Version

055c8e718dc9 · published Sep 21, 2026, 12:52:07 AM UTC

Available inRU

Page between verses with