Ṣaṭ-sandarbha
Sandarbha Five — Bhakti: How He Is Reached5.155Jīva Gosvāmī
762 / 1405
Linux
Turn pages
Ṣaṭ-sandarbha · 5.155
॥
Devanāgarī

अथाश्रद्धा । दृष्टे श्रुतेऽपि तन्महिमादौ विपरीतभावनादिना विश्वासाभावः । यथा दुर्योधनस्यैव विश्वरूपदर्शनादाव् अपि । अत एव यथा—आपन्नः संसृतिं घोरां यन् नाम विवशो गृणन् इत्यादिशौनकस्य, दन्ता गजानां कुलिशाग्रनिष्ठुराः इति श्रीप्रह्लादस्यानुभवसिद्धं, न तथा सर्वेषाम् । ईदृशम् आनुषङ्गिकं फलं तु शुद्धभक्तैर् भगवन्महिमख्यापनेच्छा यदि स्यात्, तदैवेष्यते, न तु स्वरक्षणाय स्वमहिमदर्शनाय वा । यथैवोक्तं— दन्ता गजानां कुलिशाग्रनिष्ठुराः शीर्णा यद् एते न बलं ममैतत् । महाविपत्पातविनाशनोऽयं जनार्दनानुस्मरणानुभावः ॥ श्रीपरीक्षित्प्रभृतिभिस् तु तद् अपि नेष्टं, यथा— द्विजोपसृष्टः कुहकस् तक्षको वा दशत्व् अलं गायत विष्णुगाथाः ॥ ॥ स्पष्टम् ॥

Transliteration (IAST)

athāśraddhā | dṛṣṭe śrute'pi tan-mahimādau viparīta-bhāvanādinā viśvāsābhāvaḥ | yathā duryodhanasyaiva viśvarūpa-darśanādāv api | ata eva yathā—āpannaḥ saṁsṛtiṁ ghorāṁ yan nāma vivaśo gṛṇan ity-ādi-śaunakasya, dantā gajānāṁ kuliśāgra-niṣṭhurāḥ iti śrī-prahlādasyānubhava-siddhaṁ, na tathā sarveṣām | īdṛśam ānuṣaṅgikaṁ phalaṁ tu śuddha-bhaktair bhagavan-mahima-khyāpanecchā yadi syāt, tadaiveṣyate, na tu sva-rakṣaṇāya sva-mahima-darśanāya vā | yathaivoktaṁ— dantā gajānāṁ kuliśāgra-niṣṭhurāḥ śīrṇā yad ete na balaṁ mamaitat | mahā-vipat-pāta-vināśano'yaṁ janārdanānusmaraṇānubhāvaḥ || śrī-parīkṣit-prabhṛtibhis tu tad api neṣṭaṁ, yathā— dvijopasṛṣṭaḥ kuhakas takṣako vā daśatv alaṁ gāyata viṣṇu-gāthāḥ || || spaṣṭam ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
अथाश्रद्धाathāśraddhāЗатем — неверие.
दृष्टेdṛṣṭeПри виденном,
श्रुतेऽपिśrute'piслышанном также,
तन्tanего
महिमादौmahimādauвеличии и прочем,
विपरीतviparītaпревратным
भावनादिनाbhāvanādināпомышлением и прочим
विश्वासाभावःviśvāsābhāvaḥдоверия отсутствие.
यथाyathāКак
दुर्योधनस्यैवduryodhanasyaivaу Дурьйодханы именно,
विश्वरूपviśvarūpaвселенского облика
दर्शनादाव्darśanādāvпри видении и прочем
अपिapiдаже.
अतataОттого
एवevaименно:
यथाyathāкак
आपन्नःāpannaḥ«впавший
संसृतिंsaṁsṛtiṁв самсару
घोरांghorāṁстрашную,
यन्yanчьё
नामnāmaимя
विवशोvivaśoневольно
गृणन्gṛṇanвозглашая»
इत्य्ityтак
आदिādiи далее —
शौनकस्यśaunakasyaу Шаунаки;
दन्ताdantā«зубы
गजानांgajānāṁслонов,
कुलिशाग्रkuliśāgraваджры острию
निष्ठुराःniṣṭhurāḥжёсткие»
इतिitiтак —
श्रीśrīу шри
प्रह्लादस्यानुभवprahlādasyānubhavaПрахлады испытанием
सिद्धंsiddhaṁустановлено, —
नnaне
तथाtathāтак
सर्वेषाम्sarveṣāmу всех.
ईदृशम्īdṛśamТакой
आनुषङ्गिकंānuṣaṅgikaṁпопутный
फलंphalaṁплод
तुtuже
शुद्धśuddhaчистыми
भक्तैर्bhaktairпреданными,
भगवन्bhagavanБхагавана
महिमmahimaвеличия
ख्यापनेच्छाkhyāpanecchāвозвещения желание
यदिyadiесли
स्यात्syātбыло бы, —
तदैवेष्यतेtadaiveṣyateтогда же именно желается,
नnaне
तुtuже
स्वsvaсвоей
रक्षणायrakṣaṇāyaзащиты ради,
स्वsvaсвоего
महिमmahimaвеличия
दर्शनायdarśanāyaявления ради
वाvāили.
यथैवोक्तंyathaivoktaṁКак именно сказано:
दन्ताdantā«зубы
गजानांgajānāṁслонов,
कुलिशाग्रkuliśāgraваджры острию
निष्ठुराःniṣṭhurāḥжёсткие,
शीर्णाśīrṇāраскрошились
यद्yadчто
एतेeteэти, —
नnaне
बलंbalaṁсила
ममैतत्mamaitatмоя это:
महाmahāвеликих
विपत्vipatбедствий
पातpātaпадения
विनाशनोऽयंvināśano'yaṁуничтожитель этот —
जनार्दनानुस्मरणानुभावःjanārdanānusmaraṇānubhāvaḥДжанарданы памятования сила».
श्रीśrīШри
परीक्षित्parīkṣitПарикшитом
प्रभृतिभिस्prabhṛtibhisи прочими
तुtuже
तद्tadи того
अपिapiтакже
नेष्टंneṣṭaṁне желается, —
यथाyathāкак:
द्विजोपसृष्टःdvijopasṛṣṭaḥ«дваждырождённым насланный
कुहकस्kuhakasоборотень,
तक्षकोtakṣakoТакшака
वाvāили
दशत्व्daśatvпусть жалит —
अलंalaṁдовольно;
गायतgāyataпойте
विष्णुviṣṇuо Вишну
गाथाःgāthāḥсказания».
स्पष्टम्spaṣṭamЯсно.
Translation

Затем — неверие: отсутствие доверия при виденном и слышанном о его величии и прочем, от превратного помышления и прочего. Как у Дурьйодханы — даже при видении вселенского облика. Оттого и так: «Впавший в страшную самсару, невольно возглашая чьё имя» и далее — у Шаунаки; «Зубы слонов, жёсткие, как остриё ваджры» — у шри Прахлады: это установлено испытанием, а не у всех так.

Такой попутный плод желателен чистым преданным лишь тогда, когда есть желание возвестить величие Бхагавана, — а не ради своей защиты или явления своего величия. Как и сказано: «Что раскрошились эти зубы слонов, жёсткие, как остриё ваджры, — то не моя сила: это сила памятования о Джанардане, уничтожающая падение великих бедствий». А шри Парикшит и подобные не желают и того: «Пусть жалит оборотень, насланный дваждырождённым, или сам Такшака, — довольно; пойте сказания о Вишну». Ясно.

Version

678190120c0c · published Sep 21, 2026, 12:52:07 AM UTC

Available inRU

Page between verses with