किं बहुना, एतदर्थम् एवास्य महापुराणाविर्भाव इति भवतानुदितप्रायं यशो भगवतोऽमलम् इत्यादौ, समाधिनानुस्मर तद्विचेष्टितम् इत्यादौ च वर्णितम् । सा च लीला द्विविधा—सृष्ट्यादिरूपा लीलावतारविनोदरूपा च । तयोर् उत्तरा तु प्रशस्ततरेत्य् आशयेनाह— प्राधान्यतो यान् ऋष आमनन्ति लीलावतारान् पुरुषस्य भूम्नः । आपीयतां कर्णकषायशोषान् अनुक्रमिष्ये त इमान् सुपेशान् ॥ यद्यपि पूर्वम् आद्योऽवतारः पुरुषः परस्य इत्यादिग्रन्थेन पुरुषं कालादितच्छक्तिं मनआदितत्कार्यं, ब्रह्मादितद्गुणावतारान्, दक्षादितत्तद्विभूतींश् चोक्तवान् अस्मि, तेन च सृष्ट्यादिलीलाः, तथापि यान् हे ऋषेपुरुषस्य भूम्नोलीलावतारान् प्राधान्येन आमनन्ति, तान् एव इमान् मम हृदयाधिरूढान् कर्णकषायशोषान् तदितरश्रवणरागहन्तॄन् । किं च, सुपेशान् परममनोहरान् अनुक्रमिष्ये । तदनुक्रमेण आ सम्यक् पीयताम् ॥ ॥
kiṁ bahunā, etad-artham evāsya mahā-purāṇāvirbhāva iti bhavatānudita-prāyaṁ yaśo bhagavato'malam ity-ādau, samādhinānusmara tad-viceṣṭitam ity-ādau ca varṇitam | sā ca līlā dvividhā—sṛṣṭy-ādi-rūpā līlāvatāra-vinoda-rūpā ca | tayor uttarā tu praśastatarety āśayenāha— prādhānyato yān ṛṣa āmananti līlāvatārān puruṣasya bhūmnaḥ | āpīyatāṁ karṇa-kaṣāya-śoṣān anukramiṣye ta imān supeśān || yadyapi pūrvam ādyo'vatāraḥ puruṣaḥ parasya ity-ādi-granthena puruṣaṁ kālādi-tac-chaktiṁ mana-ādi-tat-kāryaṁ, brahmādi-tad-guṇāvatārān, dakṣādi-tat-tad-vibhūtīṁś coktavān asmi, tena ca sṛṣṭy-ādi-līlāḥ, tathāpi yān he ṛṣepuruṣasya bhūmnolīlāvatārān prādhānyena āmananti, tān eva imān mama hṛdayādhirūḍhān karṇa-kaṣāya-śoṣān tad-itara-śravaṇa-rāga-hantṝn | kiṁ ca, supeśān parama-manoharān anukramiṣye | tad-anukrameṇa ā samyak pīyatām || ||
Да что много: что эта великая пурана явилась именно ради этого, описано в «Почти не воспета тобою незапятнанная слава Бхагавана» и далее и в «Сосредоточением памятуй Его деяния» и далее. А игры эти двояки: в виде творения и прочего и в виде забавы игровых нисхождений. С намерением сказать, что вторые превосходнее, он говорит: «Те игровые нисхождения необъятного Мужа, которые, о провидец, передают как главные, — да будут они испиты, иссушающие скверну ушей; я перечислю тебе эти прекрасные». Хотя прежде текстом «Первое нисхождение — Муж Высшего» и далее я сказал о Муже, о времени и прочем — Его силе, об уме и прочем — Его следствии, о Брахме и прочих — Его нисхождениях гун, о Дакше и прочих — тех и тех проявлениях, а тем самым и об играх творения и прочего, — всё же те игровые нисхождения необъятного Мужа, которые, о провидец, передают как главные, именно их, эти, взошедшие в моём сердце, иссушающие скверну ушей — убивающие влечение слушать иное, — и, более того, «прекрасные», то есть весьма пленительные, я перечислю. И их перечислением да будет всё это испито как должно.
8ae8c60d5d64 · published Sep 21, 2026, 12:52:07 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Творение и правление тоже названы Его играми; предпочтение отдано не по величине дела, а по тому, где Он показывает Себя, а не только Свою власть.