Linux
Turn pages
Ujjvala-nīlamaṇi · 15.241
॥
Devanāgarī
अथ घट्टः, यथा दानकेलिकौमुद्याम् (64)
घट्टाधिराजम् अवमत्य विवादम् एव
यूयं यद् आचरथ शुल्कम् अदित्यमानाः ।
मन्ये विधित्सथ तद् अत्र गिरेस् तटेषु
दुर्गेषु हन्त विषमेषु रणाभियोगम्
Transliteration (IAST)
atha ghaṭṭaḥ, yathā dāna-keli-kaumudyām (64)-
ghaṭṭādhirājam avamatya vivādam eva
yūyaṃ yad ācaratha śulkam adityamānāḥ |
manye vidhitsatha tad atra gires taṭeṣu
durgeṣu hanta viṣameṣu raṇābhiyogam
Word-by-word
SanskritIASTMeaning
अथathaтеперь
घट्टःghaṭṭaḥзастава
यथाyathāкак
दानdānaв «Дана-
केलिkeliкели-
कौमुद्याम्kaumudyāmкаумуди»
घट्टाधिराजम्ghaṭṭādhirājamвладыку заставы
अवमत्यavamatyaпрезрев
विवादम्vivādamспор
एवevaименно
यूयंyūyaṃвы
यद्yadчто
आचरथācarathaведёте
शुल्कम्śulkamпошлину
अदित्यमानाःadityamānāḥне давая
मन्येmanyeдумаю
विधित्सथvidhitsathaжелаете устроить
तद्tadто
अत्रatraздесь
गिरेस्giresгоры
तटेषुtaṭeṣuна склонах
दुर्गेषुdurgeṣuв труднопроходимых
हन्तhantaах
विषमेषुviṣameṣuв неровных
रणाभियोगम्raṇābhiyogamвоенный поход
Translation
Раз вы, презрев владыку заставы и не давая пошлины, затеваете спор, — думаю, вы желаете устроить здесь, на труднопроходимых и неровных склонах горы, настоящий военный поход.
Version
3338cf7d18c2 · published Sep 18, 2026, 11:55:01 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Пример на заставу — сбор дани за проход по горной дороге.
Речь ведётся языком податного дела и войны: пошлина, владыка заставы, поход. Вся эта поэма и написана таким слогом.
Угроза войною здесь и есть приглашение. Ни одна сторона не собирается уступать, и в этом весь смысл заставы.