एवम् एव श्रीभागवतग्रन्थश्रवणफलत्वेनापि सैव परमपुरुषार्थतया निर्णीतास्ति तत्त्वसन्दर्भे सङ्क्षेपतात्पर्ये । श्रीव्याससमाधिना श्रीशुकहृदयेण च तथैव निर्णयो विहितः—यस्यां वै श्रूयमाणायाम् इत्यादिषु । स्वसुखनिभृतचेताः इत्यादौ च । प्रतिज्ञा चेदृश्य् एव—धर्मः प्रोज्झितः कैतवोऽत्र इत्यादौकिं वा परैर् ईश्वरः सद्यो हृद्य् अवरुध्यतेऽत्र कृतिभिः शुश्रूषुभिस् तत्क्षणात् इति । अत एव चतुःश्लोक्यां रहस्यशब्देन सैवोक्ता । सैव च तृतीयश्लोकार्थत्वेन भगवत्सन्दर्भे विस्पष्टीकृतास्ति । तद् एवं श्रीमत्प्रीतेर् एवावपवर्गत्वेन परमभगवदनुग्रहमयत्वं श्रीभागवतश्रवणफलत्वं पुरुषार्थेषु तस्याः परमत्वसाधनाय दर्शितम् । तथैव श्रीनारद आक्षेपद्वारा शिक्षितवांश् च तत्संहिताम् आविर्भावयिष्यन्तं श्रीव्यासम् । यथाह— यथा धर्मादयश् चार्था मुनिवर्यानुकीर्तिताः । न तथा वासुदेवस्य महिमा ह्य् अनुवर्णितः ॥ चशब्दोऽप्यर्थे । महिमानुवर्णनं तत्प्रीत्युद्बोधनं भवेद् इत्य् आशयेनैवम् उक्तम् ॥
evam eva śrī-bhāgavata-grantha-śravaṇa-phalatvenāpi saiva parama-puruṣārthatayā nirṇītāsti tattva-sandarbhe saṅkṣepa-tātparye | śrī-vyāsa-samādhinā śrī-śuka-hṛdayeṇa ca tathaiva nirṇayo vihitaḥ—yasyāṁ vai śrūyamāṇāyām ity-ādiṣu | sva-sukha-nibhṛta-cetāḥ ity-ādau ca | pratijñā cedṛśy eva—dharmaḥ projjhitaḥ kaitavo'tra ity-ādaukiṁ vā parair īśvaraḥ sadyo hṛdy avarudhyate'tra kṛtibhiḥ śuśrūṣubhis tat-kṣaṇāt iti | ata eva catuḥślokyāṁ rahasya-śabdena saivoktā | saiva ca tṛtīya-ślokārthatvena bhagavat-sandarbhe vispaṣṭīkṛtāsti | tad evaṁ śrīmat-prīter evāvapavargatvena parama-bhagavad-anugraha-mayatvaṁ śrī-bhāgavata-śravaṇa-phalatvaṁ puruṣārtheṣu tasyāḥ paramatva-sādhanāya darśitam | tathaiva śrī-nārada ākṣepa-dvārā śikṣitavāṁś ca tat-saṁhitām āvirbhāvayiṣyantaṁ śrī-vyāsam | yathāha— yathā dharmādayaś cārthā muni-varyānukīrtitāḥ | na tathā vāsudevasya mahimā hy anuvarṇitaḥ || ca-śabdo'py-arthe | mahimānuvarṇanaṁ tat-prīty-udbodhanaṁ bhaved ity āśayenaivam uktam ||
Так же и как плод слушания книги шри Бхагаватам именно она решена высшею целью человека — в Таттва-сандарбхе, в части краткого изложения. И самадхи шри Вьясы, и сердцем шри Шуки положено то же решение — в «в которой, слушаемой» и прочих, и в «тот, чьё сознание сокрыто своею радостью» и далее. И обет её таков же: «закон, у которого здесь отброшен обман» и далее; «разве Владыка — чем-то иным? Тотчас, в тот же миг, он удерживается здесь в сердце усердными, желающими слушать». Оттого и в четырёхстишии словом «тайна» сказана именно она. Она же и прояснена в Бхагават-сандарбхе как смысл третьего стиха.\n\nИтак, ради доказательства её высшести среди целей человека показано: шримат любовь есть само освобождение, она полна высшей милости Бхагавана, она — плод слушания шри Бхагаватам. Так же и шри Нарада упрёком наставил шри Вьясу, который собирался явить ту самхиту. Как говорит: «Как закон и прочие цели воспеты тобою, лучшим из молчальников, так не описано величие Васудевы». Слово «же» стоит в значении «также». А сказано это с тем намерением, что описание величия пробудило бы ту самую любовь.
49b136bca137 · published Sep 21, 2026, 4:24:47 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Упрёк Нарады странен: Вьяса уже написал всё, чему учат, — и обвинён именно в полноте. Недостачу видят не в том, чего не сказано, а в том, что от сказанного не просыпается.