अथ व्रजदेवीनाम् । तत्र यद् आसां क्वचिद् बाल्येऽपि सम्भोगो वर्ण्यते, तत् खलु औपपतिकभाववतीनां तासां मध्ये कासाञ्चिन् निमित्तविशेषं प्राप्य कदाचित् कदाचित् तद्भावाविर्भावप्रभावेण कैशोराविर्भावात् सङ्गच्छते । यथा भविष्ये कार्त्तिकप्रसङ्गे—बाल्येऽपि भगवान् कृष्णः कैशोरं रूपम् आश्रितः इत्यादिनोक्तम् । अन्यदा तदाच्छादने सति तत् कैशोरादिकम् आच्छन्नम् एव तिष्ठति । तस्माद् भावादीनाम् अविच्छेदाभावान् नातिरसाधायकत्वम् इति नात्रोट्टङ्क्यते । अथ महातेजस्वितया षष्ठवर्षम् एवारभ्य कैशोराविर्भावविच्छेदे सति तासाम् अपि पुनः पूर्वरागो जायते । ततोऽन्यासां तु सुतरां स तूदाह्रियते । यथा— आश्लिष्य समशीतोष्णं प्रसूनवनमारुतम् । जनास् तापं जहुर् गोप्यो न कृष्णहृतचेतसः ॥ गोप्यस् तु न जहुः । तत्र हेतुः—कृष्णेति । विरहे प्रत्युत तापकरत्वाद् इति भावः ।
atha vraja-devīnām | tatra yad āsāṁ kvacid bālye'pi sambhogo varṇyate, tat khalu aupapatika-bhāvavatīnāṁ tāsāṁ madhye kāsāñcin nimitta-viśeṣaṁ prāpya kadācit kadācit tad-bhāvāvirbhāva-prabhāveṇa kaiśorāvirbhāvāt saṅgacchate | yathā bhaviṣye kārttika-prasaṅge—bālye'pi bhagavān kṛṣṇaḥ kaiśoraṁ rūpam āśritaḥ ity-ādinoktam | anyadā tad-ācchādane sati tat kaiśorādikam ācchannam eva tiṣṭhati | tasmād bhāvādīnām avicchedābhāvān nātirasādhāyakatvam iti nātroṭṭaṅkyate | atha mahā-tejasvitayā ṣaṣṭha-varṣam evārabhya kaiśorāvirbhāva-vicchede sati tāsām api punaḥ pūrva-rāgo jāyate | tato'nyāsāṁ tu sutarāṁ sa tūdāhriyate | yathā— āśliṣya sama-śītoṣṇaṁ prasūna-vana-mārutam | janās tāpaṁ jahur gopyo na kṛṣṇa-hṛta-cetasaḥ || gopyas tu na jahuḥ | tatra hetuḥ—kṛṣṇeti | virahe pratyuta tāpa-karatvād iti bhāvaḥ |
Теперь — о богинях Враджа. То, что их соединение кое-где описывается даже в детстве, согласуется так: у некоторых из них, несущих чувство тайно любящей, при особом поводе, порою, силою проявления того самого чувства проявляется и отрочество. Как сказано в «Бхавишье» по случаю картики: «и в детстве Бхагаван Кришна принимал отроческий облик» и далее. В иное же время, когда оно скрыто, отрочество и прочее пребывает сокрытым. А потому, за отсутствием непрерывности чувств и прочего, особой расы это не сообщает — и здесь не приводится.\n\nДалее: когда по великой его сиятельности, начиная с шестого года, проявление отрочества прерывается, у них также вновь рождается пурва-рага. У прочих же тем более; она и приводится: «обняв ветер цветущего леса, равно прохладный и тёплый, люди оставили жар — но не гопи, чьё сознание похищено Кришною». Гопи не оставили. Причина тому — «Кришною»: в разлуке он, напротив, причиняет жар. Такова мысль.
4484c81c3c53 · published Sep 21, 2026, 4:24:47 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Тот же ветер одним приносит прохладу, другим — огонь. Разница не в ветре: у кого сознание унесено, тому всякое касание напоминает о том, кого нет рядом.\n\nИ детские годы разобраны без натяжки: раса требует непрерывности, а где её нет, там и разбирать нечего.