अथायोग्यविभावसङ्गत्याभासत्वम् उदाह्रियते । तत्रायोग्योद्दीपनसङ्गत्या यथा यदर्चितम् इत्यादौ, यद् गोपिकानां कुचकुङ्कुमाङ्कितम् इति । अत्रानेन रहस्यलीलाचिह्नेन दासानुसन्धानायोग्येन दास्यभावमय आभास्यते । समाधानं च । अत्रास्य भक्तिमात्रसुलभत्वचिन्तनेऽभिनिवेशः । न तु तादृशलीलाविशेषानुसन्धाने । यथोक्तं टीकायाम्—यद् गोपिकानाम् इति प्रेममात्रसुलभत्वम् इत्य् एतत् । ततोऽननुसन्धायैव तद्विशेषं भक्तिमात्रोद्वलकत्वेन निर्दिष्टत्वान् न दोष इति । एवं समर्हणं यत्र इत्यादिकं व्याख्येयम् ।
athāyogya-vibhāva-saṅgatyābhāsatvam udāhriyate | tatrāyogyoddīpana-saṅgatyā yathā yad-arcitam ity-ādau, yad gopikānāṁ kuca-kuṅkumāṅkitam iti | atrānena rahasya-līlā-cihnena dāsānusandhānāyogyena dāsya-bhāva-maya ābhāsyate | samādhānaṁ ca | atrāsya bhakti-mātra-sulabhatva-cintane'bhiniveśaḥ | na tu tādṛśa-līlā-viśeṣānusandhāne | yathoktaṁ ṭīkāyām—yad gopikānām iti prema-mātra-sulabhatvam ity etat | tato'nanusandhāyaiva tad-viśeṣaṁ bhakti-mātrodvalakatvena nirdiṣṭatvān na doṣa iti | evaṁ samarhaṇaṁ yatra ity-ādikaṁ vyākhyeyam |
Далее приводится видимость от схода с непригодной вибхавою. Сход с непригодной возжигающей — как в «что почтено» и далее: «что помечено кункумою с грудей пастушек». Здесь этим знаком тайной игры, о котором слуге памятовать непригоже, делается видимостью раса, полная чувства слуги. Разрешение: он здесь поглощён думою о том, что достигается это одною лишь преданностью, а не памятованием об особенностях той игры. Как сказано в толковании: «что пастушек» — это о том, что достижимо одною премою. Итак, указано это ради превознесения одной лишь преданности, без памятования о самой особости, — и потому не изъян. Так же да толкуется и «где почтение» и далее.
ba5fdf0c6ff9 · published Sep 21, 2026, 4:24:47 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Слуга поминает след кункумы не потому, что думает о тайной игре, а потому, что это след любви: он смотрит на доказательство, а не на сцену.