अत्र तव सुतः सति यदाधरबिम्बे इत्यादिके तु न तथा चापल्यं मन्तव्यम् । तेषां पद्यानां युगलेन युगलेन पृथक् पृथक् संवादसङ्ग्रहरूपत्वात् । श्रीव्रजेश्वरीसभास्थितायाश् चास्याः सामान्यतस् तन्माधुर्यवर्णनम् एव । तेन च शक्रादीनाम् एव मोह उक्तः, न तु व्रजति तेन वयम् इत्यादिवत् । व्योमयानवनिता इत्यादिवच् च स्वभावस्य सजातीयभावस्य वा प्रकाशनम् इति । एवं कुन्ददाम इत्यादाव् अपि ज्ञेयम् । तथा मैवं विभोऽर्हति भवान् इत्यादिषु प्रकटतत्सङ्गप्रार्थनदैन्यादिकम् अयोग्यत्वेन प्रतीतम् अपि पुरतः श्लेषेण निषेधार्थादितया व्याख्यास्यमानत्वात् परमरसावहत्वेनैव स्थापनीयम् । अथायोग्यानुभावसङ्गत्याभासत्वं यथा— यद्यप्य् असाव् अधर्मेण मां बध्नीयाद् अनागसम् । तथाप्य् एनं न हिंसिष्ये भीतं ब्रह्मतनुं रिपुम् ॥ इत्यादिद्वयम् । अत्र शुक्रवञ्चनार्थप्रयुक्तस्यापि अधर्मादिशब्दप्रयोगस्य तत्रायोग्यत्वाद् आभास्यत एव भक्तिमयः । समाधानं च तदानीं साक्षात् भक्तेर् अजातत्वात् श्रीत्रिविक्रमपादस्पर्शानन्तरम् एव च जातत्वान् न विरोध इति ।
atra tava sutaḥ sati yadādhara-bimbe ity-ādike tu na tathā cāpalyaṁ mantavyam | teṣāṁ padyānāṁ yugalena yugalena pṛthak pṛthak saṁvāda-saṅgraha-rūpatvāt | śrī-vrajeśvarī-sabhā-sthitāyāś cāsyāḥ sāmānyatas tan-mādhurya-varṇanam eva | tena ca śakrādīnām eva moha uktaḥ, na tu vrajati tena vayam ity-ādivat | vyoma-yāna-vanitā ity-ādivac ca svabhāvasya sajātīya-bhāvasya vā prakāśanam iti | evaṁ kunda-dāma ity-ādāv api jñeyam | tathā maivaṁ vibho'rhati bhavān ity-ādiṣu prakaṭa-tat-saṅga-prārthana-dainyādikam ayogyatvena pratītam api purataḥ śleṣeṇa niṣedhārthāditayā vyākhyāsyamānatvāt parama-rasāvahatvenaiva sthāpanīyam | athāyogyānubhāva-saṅgaty-ābhāsatvaṁ yathā— yadyapy asāv adharmeṇa māṁ badhnīyād anāgasam | tathāpy enaṁ na hiṁsiṣye bhītaṁ brahma-tanuṁ ripum || ity-ādi-dvayam | atra śukra-vañcanārtha-prayuktasyāpi adharmādi-śabda-prayogasya tatrāyogyatvād ābhāsyata eva bhakti-mayaḥ | samādhānaṁ ca tadānīṁ sākṣāt bhakter ajātatvāt śrī-trivikrama-pāda-sparśānantaram eva ca jātatvān na virodha iti |
А в «твой сын, о благая» и «когда у губ-бимбы» и далее такой вертлявости мыслить не надо: те стихи, парою за парою, порознь составляют собрание беседы. И у неё, стоящей в собрании владычицы Враджа, это лишь описание его сладости вообще; потому и сказано об обольщении именно Шакры и прочих, а не так, как «им идём мы» и далее. И, подобно «жёнам, летящим в небе» и далее, это проявление собственной природы или однородного чувства. Так же да будет знаемо и в «венок из кунды» и далее. Так же в «не так подобает тебе, всемогущий» и далее: униженное испрашивание явного соединения с ним, хоть и кажется непригодным, будет истолковано как речь впереди стоящего, с двойным смыслом и смыслом отрицания, — и потому да утверждается как несущее высшую расу.\n\nДалее — видимость от схода с непригодной анубхавою, как: «Хотя этот связал бы меня неправдою, безвинного, я всё же не убью его — испуганного, тело брахмана носящего врага» и далее. Здесь, хотя слова «неправда» и прочие применены, чтобы обмануть Шукру, само применение их там непригодно, и полное преданности делается видимостью. Разрешение: тогда преданность ещё не родилась прямо, а родилась сразу вслед за касанием стопы шри Тривикрамы, — и противоречия нет.
b4c95a7dec45 · published Sep 21, 2026, 4:24:47 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Бали произносит слова о неправде и враге, чтобы обмануть собственного наставника, — и признаётся, что преданности в нём тогда ещё не было. Она родилась минутой позже, от прикосновения стопы.\n\nОттого речь и не портит расу: она сказана до того, как всё началось.