तम् एवाभिमानममताभ्यां प्रीतेर् अतिशयं दर्शयति— राजन् पतिर् गुरुर् अलं भवतां यदूनां दैवं प्रियः कुलपतिः क्व च किङ्करो वः । अस्त्व् एवम् अङ्ग भगवान् भजतां मुकुन्दो मुक्तिं ददाति कर्हिचित् स्म न भक्तियोगम् ॥ यस्याम् एव कवयः इत्यादिप्राक्तनगद्ये मुक्त्यधिकतया सामान्या प्रीतिलक्षणभक्तिर् उक्ता । अत्र तु, हे राजन् भवतां यदूनाम् अपि पत्यादिरूपो भगवान् । एवं नाम दूरेऽस्तु श्रीभगवतस् तादृशत्वप्रापकस्य प्रेमविशेषस्यास्य वार्ता, सर्वेषाम् अपि दूरे स्थितेत्य् अर्थः । यतोऽन्येषां नित्यं भजताम् अपि मुकुन्दोऽसौ मुक्तिम् एव ददाति, न तु भक्तियोगं पूर्वोक्तमहिमप्रीतिसामान्यम् अपीति पतित्वादिभावमय्यां परमवैशिष्ट्यम् उक्तम् । अतस् तेष्व् एव यत्किञ्चिद्रूपत्वम् अपि श्रीब्रह्मणा प्रार्थितं—तद् अस्तु मे नाथ स भूरिभागः इत्यादिना ।
tam evābhimāna-mamatābhyāṁ prīter atiśayaṁ darśayati— rājan patir gurur alaṁ bhavatāṁ yadūnāṁ daivaṁ priyaḥ kula-patiḥ kva ca kiṅkaro vaḥ | astv evam aṅga bhagavān bhajatāṁ mukundo muktiṁ dadāti karhicit sma na bhakti-yogam || yasyām eva kavayaḥ ity-ādi-prāktana-gadye mukty-adhikatayā sāmānyā prīti-lakṣaṇa-bhaktir uktā | atra tu, he rājan bhavatāṁ yadūnām api paty-ādi-rūpo bhagavān | evaṁ nāma dūre'stu śrī-bhagavatas tādṛśatva-prāpakasya prema-viśeṣasyāsya vārtā, sarveṣām api dūre sthitety arthaḥ | yato'nyeṣāṁ nityaṁ bhajatām api mukundo'sau muktim eva dadāti, na tu bhakti-yogaṁ pūrvokta-mahima-prīti-sāmānyam apīti patitvādi-bhāvamayyāṁ parama-vaiśiṣṭyam uktam | atas teṣv eva yat-kiñcid-rūpatvam api śrī-brahmaṇā prārthitaṁ—tad astu me nātha sa bhūri-bhāgaḥ ity-ādinā |
То же превосходство любви он показывает через самосознание и чувство «моё»: «О царь, для вас, Яду, он вполне и владыка, и старший, и божество, и милый, и владыка рода, — а где-то и ваш слуга. Да будет так, милый: Бхагаван Мукунда чтущим его иной раз даёт освобождение, но не сопряжение с преданностью».\n\nВ прежней прозе «в которой поэты» и далее сказано об общей преданности, имеющей признаком любовь, как о превосходящей освобождение. А здесь: о царь, для вас, Яду, Бхагаван имеет облик владыки и прочего. Смысл: молва о такой особой преме, доставляющей шри Бхагавану такое, пусть и далека, — она далека для всех. Ибо иным, даже всегда чтущим его, этот Мукунда даёт именно освобождение, а не сопряжение с преданностью, и даже не общую любовь прежде сказанного величия. Так сказана высшая особость той, что полна чувства владычества и прочего. Оттого шри Брахма и испросил себе хоть какого-нибудь облика среди них: «Да будет у меня, о Владыка, та великая доля» и далее.
6da991e415d3 · published Sep 21, 2026, 4:24:47 PM UTC
Available inRUPage between verses with
В перечне отношений последним стоит «ваш слуга» — и именно оно делает весь ряд невозможным для других. Освобождение раздают многим; такое — никому.