Шат-сандарбха
Сандарбха шестая. Прити: любовь как цель6.59Джива Госвами
1028 / 1405
Linux
Листать
Шат-сандарбха · 6.59
॥
Деванагари

अतो विष्णुपुराणाद्युक्ता ज्ञानिभरताद्याः कल्पभेदेनान्ये एव ज्ञेयाः । तद् एवम् अन्येषाम् अपि महाभक्तानां प्रीतेर् उदासीना गतिर् न भवत्य् एव, किम् उत विरुद्धा । तदनुकूला सम्पत्तिश् चाप्रार्थितैव भवतीति स्थितम् । प्रीतिमतां चायम् अतिशयः । यदि भगवता सा न दीयते, तदा तेनादानेनापि प्रीतेर् उल्लास एव भवति । यदि वा दीयते, तदा तेनापीति । यथा – अधनोऽयं धनं प्राप्य माद्यन्न् उच्चैर् न मां स्मरेत् । इति कारुणिको नूनं धनं मेऽभूरि नाददात् ॥ अभूर्य् अपि । यथा च— नूनं बतैतन् मम दुर्भगस्य शश्वद् दरिद्रस्य समृद्धिहेतुः महाविभूतेर् अवलोकतोऽन्यो नैवोपपद्येत यदूत्तमस्य ॥ इत्य् अनन्तरम्, नन्व् अब्रुवाणो दिशते समक्षम् इत्यादिकं, किञ्चित् करोत्य् उर्व् अपि यत् स्वदत्तम् इत्यादिकं चोक्त्वा तद्गुणोद्दीपितप्रीतिर् आह— तस्यैव मे सौहृदसख्यमैत्री दास्यं पुनर् जन्मनि जन्मनि स्यात् । महानुभावेन गुणालयेन विषज्जतस् तत्पुरुषप्रसङ्गः ॥ निरुपाधिकोपकारमयं सौहृदम् । सहविहारितामयं तद् एव सख्यम् । मैत्री स्निग्धत्वम् । दास्यं सेवकत्वमात्रम् अपि स्यात् । द्वन्द्वैक्यम् । महानुभावेन तेनैव । अत एव सा सम्पत्तिर् अपि भगवत्सेवार्थम् एव तेन नियुक्तेत्य् आयातम् ।

Транслитерация (IAST)

ato viṣṇu-purāṇādy-uktā jñāni-bharatādyāḥ kalpa-bhedenānye eva jñeyāḥ | tad evam anyeṣām api mahā-bhaktānāṁ prīter udāsīnā gatir na bhavaty eva, kim uta viruddhā | tad-anukūlā sampattiś cāprārthitaiva bhavatīti sthitam | prītimatāṁ cāyam atiśayaḥ | yadi bhagavatā sā na dīyate, tadā tenādānenāpi prīter ullāsa eva bhavati | yadi vā dīyate, tadā tenāpīti | yathā – adhano'yaṁ dhanaṁ prāpya mādyann uccair na māṁ smaret | iti kāruṇiko nūnaṁ dhanaṁ me'bhūri nādadāt || abhūry api | yathā ca— nūnaṁ bataitan mama durbhagasya śaśvad daridrasya samṛddhi-hetuḥ mahā-vibhūter avalokato'nyo naivopapadyeta yadūttamasya || ity anantaram, nanv abruvāṇo diśate samakṣam ity-ādikaṁ, kiñcit karoty urv api yat svadattam ity-ādikaṁ coktvā tad-guṇoddīpita-prītir āha— tasyaiva me sauhṛda-sakhya-maitrī- dāsyaṁ punar janmani janmani syāt | mahānubhāvena guṇālayena viṣajjatas tat-puruṣa-prasaṅgaḥ || nirupādhikopakāra-mayaṁ sauhṛdam | saha-vihāritā-mayaṁ tad eva sakhyam | maitrī snigdhatvam | dāsyaṁ sevakatva-mātram api syāt | dvandvaikyam | mahānubhāvena tenaiva | ata eva sā sampattir api bhagavat-sevārtham eva tena niyuktety āyātam |

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
अतोatoОттого
विष्णुviṣṇuв Вишну-
पुराणाद्य्purāṇādyпуране и прочих
उक्ताuktāсказанные
ज्ञानिjñāniзнающий
भरताद्याःbharatādyāḥБхарата и прочие
कल्पkalpaкальп
भेदेनान्येbhedenānyeразличием иные
एवevaименно
ज्ञेयाःjñeyāḥда будут познаны.
तद्tadТак,
एवम्evamитак,
अन्येषाम्anyeṣāmу иных
अपिapiтакже
महाmahāвеликих
भक्तानांbhaktānāṁпреданных
प्रीतेर्prīterлюбви
उदासीनाudāsīnāбезразличного
गतिर्gatirпути
नnaне
भवत्य्bhavatyбывает
एवevaвовсе,
किम्kimчто
उतutaуж
विरुद्धाviruddhāпротивного.
तद्tadЕй
अनुकूलाanukūlāблагоприятная
सम्पत्तिश्sampattiśполнота
चाप्रार्थितैवcāprārthitaivaже неиспрошенною лишь
भवतीतिbhavatītiбывает — так
स्थितम्sthitamустановлено.
प्रीतिमतांprītimatāṁУ любовь имеющих
चायम्cāyamже это
अतिशयःatiśayaḥпревосходство.
यदिyadiЕсли
भगवताbhagavatāБхагаваном
साsāона
नnaне
दीयतेdīyateдаётся,
तदाtadāтогда
तेनादानेनापिtenādānenāpiтем недаянием также
प्रीतेर्prīterлюбви
उल्लासullāsaликование
एवevaименно
भवतिbhavatiбывает.
यदिyadiЕсли
वाvāже
दीयतेdīyateдаётся,
तदाtadāтогда
तेनापीतिtenāpītiтем также — так.
यथाyathāКак:
अधनोऽयंadhano'yaṁ«безденежный этот,
धनंdhanaṁбогатство
प्राप्यprāpyaобретя,
माद्यन्न्mādyannопьянённый,
उच्चैर्uccairсильно
नnaне
मांmāṁменя
स्मरेत्smaretпомнил бы» —
इतिitiтак,
कारुणिकोkāruṇikoмилосердный,
नूनंnūnaṁверно,
धनंdhanaṁбогатства
मेऽभूरिme'bhūriмне обильного
नाददात्nādadātне дал».
अभूर्य्abhūry«Обильного»
अपिapiтакже.
यथाyathāКак
चcaже:
नूनंnūnaṁ«верно,
बतैतन्bataitanувы, это
ममmamaмне,
दुर्भगस्यdurbhagasyaзлосчастного,
शश्वद्śaśvadвсегда
दरिद्रस्यdaridrasyaнищего,
समृद्धिsamṛddhiизобилия
हेतुःhetuḥпричина;
महाmahāвеликого
विभूतेर्vibhūterбогатства имеющего
अवलोकतोऽन्योavalokato'nyoвзгляда иная
नैवोपपद्येतnaivopapadyetaне сложилась бы
यदूत्तमस्यyadūttamasyaЯдавов лучшего».
इत्य्ityТак
अनन्तरम्anantaramсразу после,
नन्व्nanv«ведь
अब्रुवाणोabruvāṇoне говорящий
दिशतेdiśateдаёт
समक्षम्samakṣamвоочию»
इत्य्ityтак
आदिकंādikaṁи прочее,
किञ्चित्kiñcit«малое
करोत्य्karotyделает
उर्व्urvвеликим
अपिapiтакже,
यत्yatчто
स्वदत्तम्svadattamим самим дано»
इत्य्ityтак
आदिकंādikaṁи прочее
चोक्त्वाcoktvāже сказав,
तद्tadего
गुणोद्दीपितguṇoddīpitaкачествами воспламенённую
प्रीतिर्prītirлюбовь имеющий
आहāhaговорит:
तस्यैवtasyaiva«его же
मेmeу меня
सौहृदsauhṛdaблагодружество,
सख्यsakhyaдружба,
मैत्रीmaitrīприязнь,
दास्यंdāsyaṁслужение
पुनर्punarснова
जन्मनिjanmaniв рождении
जन्मनिjanmaniза рождением
स्यात्syātда будет;
महानुभावेनmahānubhāvenaс великомощным,
गुणालयेनguṇālayenaкачеств вместилищем,
विषज्जतस्viṣajjatasпривязывающегося
तत्tatс его
पुरुषpuruṣaлюдьми
प्रसङ्गःprasaṅgaḥобщение».
निरुपाधिकोपकारnirupādhikopakāraБескорыстным вспоможением
मयंmayaṁполное —
सौहृदम्sauhṛdamблагодружество.
सहsahaСовместным
विहारिताvihāritāгулянием
मयंmayaṁполное
तद्tadоно
एवevaже —
सख्यम्sakhyamдружба.
मैत्रीmaitrīПриязнь —
स्निग्धत्वम्snigdhatvamнежность.
दास्यंdāsyaṁСлужение —
सेवकत्वsevakatvaслугою бытие
मात्रम्mātramодно лишь
अपिapiтакже
स्यात्syātда будет.
द्वन्द्वैक्यम्dvandvaikyamДвандва — единство.
महानुभावेनmahānubhāvena«С великомощным» —
तेनैवtenaivaс ним же.
अतataОттого
एवevaже
साsāта
सम्पत्तिर्sampattirполнота
अपिapiтакже
भगवत्bhagavatБхагавану
सेवार्थम्sevārthamслужения ради
एवevaименно
तेनtenaим
नियुक्तेत्य्niyuktetyназначена — так
आयातम्āyātamвышло.
Литературный перевод

Оттого знающего Бхарату и прочих, о которых сказано в Вишну-пуране и далее, надо считать иными — по различию кальп. Итак, и у прочих великих преданных путь любви не бывает ни безразличным, ни тем более противным; и установлено, что благоприятная ей полнота приходит неиспрошенной.\n\nА у имеющих любовь есть ещё и такое превосходство: если Бхагаван её не даёт — самим этим недаянием бывает ликование любви; если даёт — тоже им. Как: «„Этот безденежный, обретя богатство и сильно опьянев, не стал бы меня помнить“ — так, верно, милосердный не дал мне обильного богатства». «Обильного» — вот именно. И как: «Верно, увы, вот причина изобилия для меня, злосчастного и всегда нищего; иной, чем взгляд великобогатого, лучшего из Ядавов, тут и не сложилось бы». И сразу вслед, сказав «ведь он, не говоря, даёт воочию» и далее и «даже малое он делает великим, если дано им самим» и далее, он, с любовью, воспламенённой его качествами, говорит: «Да будет у меня с ним же благодружество, дружба, приязнь и служение в рождении за рождением; и да будет у привязанного к великомощному, вместилищу качеств, общение с его людьми».\n\nБлагодружество — полное бескорыстного вспоможения; оно же, полное совместного гуляния, — дружба; приязнь — нежность; служение — пусть хотя бы просто быть слугою. Двандва здесь — единство. «С великомощным» — с ним же. Оттого и выходит, что та полнота тоже назначена им ради служения Бхагавану.

Версия

e289e6a6c2a6 · опубликовано 21 сент. 2026 г., 16:24:47 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами