Шат-сандарбха
Сандарбха шестая. Прити: любовь как цель6.102Джива Госвами
1080 / 1405
Linux
Листать
Шат-сандарбха · 6.102
॥
Деванагари

अत एव सर्वम् अपि श्रीगोकुलम् अतिक्रम्य, दृष्ट्वैवमादि गोपीनां कृष्णावेशात्मविक्लवम् । उद्धवः परमप्रीतस् ता नमस्यन्न् इदं जगौ ॥ एताः परं तनुभृतो भुवि गोपवध्वो गोविन्द एव निखिलात्मनि रूढभावाः । वाञ्छन्ति यद् भवभियो मुनयो वयं च किं ब्रह्मजन्मभिर् अनन्तकथारसस्य ॥ परं केवलम् एतास् तनुभृतः सफलजन्मानः । अतोऽखिलात्मनि परमात्मत्वेन सर्वेषाम् अपि दुर्लभस्फूर्तिमात्रे स्वसन्निधौ तु गोविन्दे साक्षात् श्रीगोकुलेन्द्रतया विराजमाने एवम् ईदृशभावविशेषमाधुर्येण रूढभावाः, उद्भूतमहाभावा जाताः । यद् एव महाभावपर्यान्तगतिसमर्थं भावविशेषमाधुर्यं यदि यदृच्छया वर्णनद्वारा कर्णगोचरं स्यात्, तदा स्वस्वभावं परित्यज्य, यद् अयं भावं प्रेम्णः पराकाष्ठेयम् इत्य् अनुभावमहिमद्वारा वितर्क्य, भवभियो मुमुक्षवो मुनयो प्राप्नुमः । एतासाम् इवास्माकं तन्माधुर्यविशेषास्वादयोग्यत्वाभावाद् इति भावः । तत्र तदवाञ्छकं निन्दति—अनन्तस्य अनन्तलीलस्य श्रीकृष्णस्य कथासु कथामात्रेषु, किम् उत ईदृशीषु कथासु अरसो रसाभावो यस्य, तस्यासाङ्ख्यैर् विरिञ्चजन्मभिर् अपि किम्, न किञ्चिद् अपीत्य् अर्थः ॥

Транслитерация (IAST)

ata eva sarvam api śrī-gokulam atikramya, dṛṣṭvaivam-ādi gopīnāṁ kṛṣṇāveśātma-viklavam | uddhavaḥ parama-prītas tā namasyann idaṁ jagau || etāḥ paraṁ tanu-bhṛto bhuvi gopa-vadhvo govinda eva nikhilātmani rūḍha-bhāvāḥ | vāñchanti yad bhava-bhiyo munayo vayaṁ ca kiṁ brahma-janmabhir ananta-kathā-rasasya || paraṁ kevalam etās tanu-bhṛtaḥ saphala-janmānaḥ | ato'khilātmani paramātmatvena sarveṣām api durlabha-sphūrti-mātre sva-sannidhau tu govinde sākṣāt śrī-gokulendratayā virājamāne evam īdṛśa-bhāva-viśeṣa-mādhuryeṇa rūḍha-bhāvāḥ, udbhūta-mahā-bhāvā jātāḥ | yad eva mahābhāva-paryānta-gati-samarthaṁ bhāva-viśeṣa-mādhuryaṁ yadi yadṛcchayā varṇana-dvārā karṇa-gocaraṁ syāt, tadā sva-svabhāvaṁ parityajya, yad ayaṁ bhāvaṁ premṇaḥ parākāṣṭheyam ity anubhāva-mahima-dvārā vitarkya, bhava-bhiyo mumukṣavo munayo prāpnumaḥ | etāsām ivāsmākaṁ tan-mādhurya-viśeṣāsvāda-yogyatvābhāvād iti bhāvaḥ | tatra tad-avāñchakaṁ nindati—anantasya ananta-līlasya śrī-kṛṣṇasya kathāsu kathā-mātreṣu, kim uta īdṛśīṣu kathāsu araso rasābhāvo yasya, tasyāsāṅkhyair viriñca-janmabhir api kim, na kiñcid apīty arthaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
अतataОттого
एवevaже,
सर्वम्sarvamвсю
अपिapiтакже
श्रीśrīшри
गोकुलम्gokulamГокулу
अतिक्रम्यatikramyaпревзойдя:
दृष्ट्वैवम्dṛṣṭvaivam«увидев такое
आदिādiи прочее,
गोपीनांgopīnāṁу пастушек
कृष्णावेशात्मkṛṣṇāveśātmaКришною охваченности сутью имеющее
विक्लवम्viklavamсмятение,
उद्धवःuddhavaḥУддхава,
परमparamaвесьма
प्रीतस्prītasобрадованный,
ताtāим
नमस्यन्न्namasyannкланяясь,
इदंidaṁэто
जगौjagauвоспел:
एताःetāḥ«эти
परंparaṁтолько
तनुtanuтело
भृतोbhṛtoносящие
भुविbhuviна земле,
गोपgopaпастухов
वध्वोvadhvoжёны,
गोविन्दgovindaк Говинде,
एवevaименно
निखिलात्मनिnikhilātmaniвсего душе,
रूढrūḍhaвзошедшее
भावाःbhāvāḥчувство имеющие;
वाञ्छन्तिvāñchantiжелают
यद्yadчего
भवbhavaрождения
भियोbhiyoбоящиеся
मुनयोmunayoмолчальники
वयंvayaṁи мы
चcaже;
किंkiṁчто
ब्रह्मbrahmaБрахмы
जन्मभिर्janmabhirв рождениях
अनन्तanantaАнанты
कथाkathāсказаний
रसस्यrasasyaрасу имеющему?»
परंparaṁ«Только» —
केवलम्kevalamлишь
एतास्etāsэти
तनुtanuтело
भृतःbhṛtaḥносящие —
सफलsaphalaплодоносное
जन्मानःjanmānaḥрождение имеющие.
अतोऽखिलात्मनिato'khilātmaniОттого во всего душе,
परमात्मत्वेनparamātmatvenaПараматманостью
सर्वेषाम्sarveṣāmу всех
अपिapiтакже
दुर्लभdurlabhaтруднодостижимое
स्फूर्तिsphūrtiявление
मात्रेmātreодно лишь имеющем,
स्वsvaсвоей
सन्निधौsannidhauпри близости
तुtuже
गोविन्देgovindeв Говинде,
साक्षात्sākṣātвоочию
श्रीśrīшри
गोकुलेन्द्रतयाgokulendratayāГокулы владыкою
विराजमानेvirājamāneсияющем,
एवम्evamтак,
ईदृशīdṛśaтакого
भावbhāvaчувства
विशेषviśeṣaособого
माधुर्येणmādhuryeṇaсладостью,
रूढrūḍhaвзошедшее
भावाःbhāvāḥчувство имеющие, —
उद्भूतudbhūtaвозникшую
महाmahāмаха-
भावाbhāvāбхаву имеющими
जाताःjātāḥстали.
यद्yadЧто
एवevaже
महाभावmahābhāvaмаха-бхавы
पर्यान्तparyāntaдо предела
गतिgatiпуть
समर्थंsamarthaṁспособное дать
भावbhāvaчувства
विशेषviśeṣaособого
माधुर्यंmādhuryaṁсладость, —
यदिyadiесли
यदृच्छयाyadṛcchayāслучайно,
वर्णनvarṇanaописания
द्वाराdvārāдверью,
कर्णkarṇaушей
गोचरंgocaraṁпредметом
स्यात्syātстала бы,
तदाtadāтогда,
स्वsvaсвою
स्वभावंsvabhāvaṁприроду
परित्यज्यparityajyaоставив,
यद्yadчто
अयंayaṁэто
भावंbhāvaṁчувство
प्रेम्णःpremṇaḥпремы
पराकाष्ठेयम्parākāṣṭheyamпредел этот —
इत्य्ityтак
अनुभावanubhāvaпроявлений
महिमmahimaвеличия
द्वाराdvārāдверью
वितर्क्यvitarkyaрассудив, —
भवbhavaрождения
भियोbhiyoбоящиеся,
मुमुक्षवोmumukṣavoосвобождения жаждущие
मुनयोmunayoмолчальники
प्राप्नुमःprāpnumaḥобретаем.
एतासाम्etāsāmУ этих
इवास्माकंivāsmākaṁподобно у нас
तन्tanтой
माधुर्यmādhuryaсладости
विशेषास्वादviśeṣāsvādaособой вкушения
योग्यत्वाभावाद्yogyatvābhāvādпригодности отсутствием —
इतिitiтаков
भावःbhāvaḥсмысл.
तत्रtatraТам
तद्tadтого
अवाञ्छकंavāñchakaṁне желающего
निन्दतिnindatiпорицает:
अनन्तस्यanantasyaАнанты,
अनन्तanantaбесконечные
लीलस्यlīlasyaигры имеющего,
श्रीśrīшри
कृष्णस्यkṛṣṇasyaКришны
कथासुkathāsuв сказаниях,
कथाkathāсказаниях
मात्रेषुmātreṣuодних лишь, —
किम्kimчто
उतutaуж
ईदृशीषुīdṛśīṣuв таких
कथासुkathāsuсказаниях, —
अरसोarasoбезвкусие,
रसाभावोrasābhāvoрасы отсутствие
यस्यyasyaу кого, —
तस्यासाङ्ख्यैर्tasyāsāṅkhyairу того бесчисленными
विरिञ्चviriñcaВиринчи
जन्मभिर्janmabhirрождениями
अपिapiдаже
किम्kimчто?
नnaНе
किञ्चिद्kiñcidчто-либо
अपीत्य्apītyтакже — таков
अर्थःarthaḥсмысл.
Литературный перевод

Оттого же, превзойдя всю шри Гокулу: «Увидев такое и прочее — смятение пастушек, чья суть охваченность Кришною, — Уддхава, весьма обрадованный, кланяясь им, воспел вот что: „Только эти носящие тело на земле, жёны пастухов, имеют взошедшее чувство к Говинде, душе всего; они желают того, чего желаем и мы, и боящиеся рождения молчальники. Что за польза в рождениях Брахмою тому, у кого нет вкуса к расе сказаний об Ананте?“»\n\n«Только» — лишь эти носящие тело имеют плодоносное рождение. Ибо в Говинде, душе всего, чьё явление Параматманостью труднодостижимо для всех, а тут сияющем воочию вблизи них как владыка шри Гокулы, — они имеют взошедшее чувство: сладостью такого особого чувства у них возникла маха-бхава. А та сладость особого чувства, что способна довести до предела маха-бхавы, — если бы она случайно, через описание, стала предметом слуха, тогда мы, боящиеся рождения молчальники, жаждущие освобождения, оставив свою природу и рассудив величием её проявлений, что вот это и есть предел премы, — обрели бы её. Смысл: ибо у нас нет, как у них, пригодности вкушать эту особую сладость.\n\nИ там он порицает того, кто её не желает: у кого нет вкуса, нет расы к сказаниям — даже просто к сказаниям об Ананте, чьи игры бесконечны, а что уж говорить о таких сказаниях, — тому что даже бесчисленные рождения Виринчею? Ничего; таков смысл.

Версия

f181757374e1 · опубликовано 21 сент. 2026 г., 16:24:47 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами