कान्तभाववश्यत्वम् आह— न पारयेऽहं निरवद्यसंयुजां स्वसाधुकृत्यं विबुधायुषापि वः । या माभजन् दुर्जरगेहशृङ्खलाः संवृश्च्य तद् वः प्रतियातु साधुना ॥ निरवद्या परमशुद्धभावविशेषमात्रेण प्रवृत्तत्वात् परमशुद्धा संयुक् संयोगे यासांम्, तासां वः स्वसाधुकृत्यं तदनुरूपमदीयपरमसुखदसेवां न पारये, न प्रत्युपकारेणानुकर्तुं शक्नोमीत्य् अर्थः । केनापि न पारये । विगतो बुधो गणनाविज्ञो यस्मात्, तेन स्वभावनित्येनाप्य् आयुषा इत्य् अर्थः । तासाम् अनुरागस्य साधिष्ठत्वं लोकधर्मातिक्रान्तत्वाद् आह—या इति । तस्माद् वः साधुना सौशील्येनैव तत् प्रतियातु प्रत्युपकृतं भवतु । अहं तु भवतीनां ऋणी एवेति भावः ॥
kānta-bhāva-vaśyatvam āha— na pāraye'haṁ niravadya-saṁyujāṁ sva-sādhu-kṛtyaṁ vibudhāyuṣāpi vaḥ | yā mābhajan durjara-geha-śṛṅkhalāḥ saṁvṛścya tad vaḥ pratiyātu sādhunā || niravadyā parama-śuddha-bhāva-viśeṣa-mātreṇa pravṛttatvāt parama-śuddhā saṁyuk saṁyoge yāsāṁm, tāsāṁ vaḥ sva-sādhu-kṛtyaṁ tad-anurūpa-madīya-parama-sukhada-sevāṁ na pāraye, na pratyupakāreṇānukartuṁ śaknomīty arthaḥ | kenāpi na pāraye | vigato budho gaṇanā-vijño yasmāt, tena svabhāva-nityenāpy āyuṣā ity arthaḥ | tāsām anurāgasya sādhiṣṭhatvaṁ loka-dharmātikrāntatvād āha—yā iti | tasmād vaḥ sādhunā sauśīlyenaiva tat pratiyātu pratyupakṛtaṁ bhavatu | ahaṁ tu bhavatīnāṁ ṛṇī eveti bhāvaḥ ||
Покорность чувству возлюбленного он передаёт так: «Не в силах я и веком богов воздать за ваше благое деяние — вам, соединившимся со мною безупречно; вы чтили меня, рассёкши трудноодолимые оковы дома; пусть же воздастся вам самим благим». «Безупречное» — то соединение высшей чистоты, ибо движимо оно одною особенностью высшего чистого чувства. «Ваше своё благое деяние» — соответственное ему служение мне, дающее высшее счастье; «не в силах» — не могу возместить ответной услугою. Ничем не в силах: даже веком, от которого ушёл всякий мудрец, знающий счёт, — то есть даже веком, вечным по самой природе. А что привязанность их наиблагая, ибо превзошла закон мира, он говорит словами «какие». Потому пусть воздастся вам самим благим — вашим же благонравием; я же остаюсь вам должником.
36068c1f5883 · опубликовано 21 сент. 2026 г., 16:24:47 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Единственный в писании случай, когда он признаёт себя несостоятельным, — и признаёт именно как должник. Долг не покрывается ни временем, ни силой, потому что подарено было то, чего нельзя вернуть: свобода выбрать его против всего остального.\n\nИ выход он находит странный: пусть им воздаст их же собственное благонравие. Расплатиться нечем — остаётся признать, что дар был больше дарителя.