एवं— गवां हिताय तुलसि गोपीनां रतिहेतवे । वृन्दावने त्वं वपिता सेविता विष्णुना स्वयम् ॥ इति स्कान्दे रेवाखण्डीयतुलसीस्तववचनम् अपि तत्पूर्वरागे दर्शनीयम् । तथा सम्भोगेऽपि इति विक्लवितं तासाम् इत्यादौ प्रहस्य इति ताभिः समेताभिर् उदारचेष्टितः इति, उदारहासद्विजकुन्ददीधिति चाभिव्यक्तभावत्वोदाहरणम् । अथ प्रेम्णा वश्यत्वं द्विविधम् । प्रेमान्तरेण प्रेयसीप्रेम्णा च । तत्र पूर्वेण नर्मदः प्रणयिनां विजहार इत्य् अत्र दर्शितम् । तथोत्तरेण । तत्र पूर्वरागात्मकेन यथा—तथाहम् अपि तच्चित्तो निद्रां च न लभे निशि इति । स्पष्टम् ।
evaṁ— gavāṁ hitāya tulasi gopīnāṁ rati-hetave | vṛndāvane tvaṁ vapitā sevitā viṣṇunā svayam || iti skānde revā-khaṇḍīya-tulasī-stava-vacanam api tat-pūrva-rāge darśanīyam | tathā sambhoge'pi iti viklavitaṁ tāsām ity-ādau prahasya iti tābhiḥ sametābhir udāra-ceṣṭitaḥ iti, udāra-hāsa-dvija-kunda-dīdhiti cābhivyakta-bhāvatvodāharaṇam | atha premṇā vaśyatvaṁ dvividham | premāntareṇa preyasī-premṇā ca | tatra pūrveṇa narmadaḥ praṇayināṁ vijahāra ity atra darśitam | tathottareṇa | tatra pūrva-rāgātmakena yathā—tathāham api tac-citto nidrāṁ ca na labhe niśi iti | spaṣṭam |
Так: «Ради блага коров, туласи, и как причина влечения пастушек ты посажена во Вриндаване и почитаема самим Вишну» — это речение славословия туласи из Рева-кханды «Сканды» да усматривается при той первой страсти. Так же и в соединении — «так взволновано было их» и далее, «рассмеявшись», «с ними, сошедшимися, щедрый в действиях», «зубы щедрой улыбки — сияние кунды»: всё это примеры проявленности чувства. Далее, покорность преме двояка: иною премою и премою возлюбленной. Первая показана в «шутя с любящими, он играл»; так же и вторая. Вторая, при первой страсти, — как: «Так и я, занятый им умом, не обретаю сна ночью». Ясно.
d0b9d6829c54 · опубликовано 21 сент. 2026 г., 16:24:47 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Покорность оказывается обоюдной, и пример на это берётся из его же слов: он тоже не спит.