अथ ह एनम् विदग्धः शाकल्यः पप्रच्छ कति देवाः याज्ञवल्क्य इति सः ह एतया एव निविदा प्रतिपेदे यावन्तः वैश्वदेवस्य निविदि उच्यन्ते त्रयः च त्री च शता त्रयः च त्री च सहस्र इति ओम् इति ह उवाच कति एव देवाः याज्ञवल्क्य इति त्रयस्त्रिंशत् इति ओम् इति ह उवाच कति एव देवाः याज्ञवल्क्य इति षट् इति ओम् इति ह उवाच कति एव देवाः याज्ञवल्क्य इति त्रयः इति ओम् इति ह उवाच कति एव देवाः याज्ञवल्क्य इति द्वौ इति ओम् इति ह उवाच कति एव देवाः याज्ञवल्क्य इति अध्यर्धः इति ओम् इति ह उवाच कति एव देवाः याज्ञवल्क्य इति एकः इति ओम् इति ह उवाच कतमे ते त्रयः च त्री च शता त्रयः च त्री च सहस्र इति
atha ha enam vidagdhaḥ śākalyaḥ papraccha kati devāḥ yājñavalkya iti saḥ ha etayā eva nividā pratipede yāvantaḥ vaiśvadevasya nividi ucyante trayaḥ ca trī ca śatā trayaḥ ca trī ca sahasra iti om iti ha uvāca kati eva devāḥ yājñavalkya iti trayastriṃśat iti om iti ha uvāca kati eva devāḥ yājñavalkya iti ṣaṭ iti om iti ha uvāca kati eva devāḥ yājñavalkya iti trayaḥ iti om iti ha uvāca kati eva devāḥ yājñavalkya iti dvau iti om iti ha uvāca kati eva devāḥ yājñavalkya iti adhyardhaḥ iti om iti ha uvāca kati eva devāḥ yājñavalkya iti ekaḥ iti om iti ha uvāca katame te trayaḥ ca trī ca śatā trayaḥ ca trī ca sahasra iti
Затем спросил его Видагдха Шакалья: «Сколько богов, Яджнявалкья?» Он ответил по нивиду перечня Всех-богов: «Три и три сотни, и три и три тысячи [3306]». — «Так (ом). А сколько богов на самом деле, Яджнявалкья?» — «Тридцать три». — «Так. А сколько богов на самом деле, Яджнявалкья?» — «Шесть». — «Так. А сколько богов на самом деле, Яджнявалкья?» — «Три». — «Так. А сколько на самом деле?» — «Два». — «Так. А сколько на самом деле?» — «Полтора». — «Так. А сколько на самом деле, Яджнявалкья?» — «Один». — «Так. Которые же эти три и три сотни и три и три тысячи?»
cf9c90060744 · опубликовано 27 июл. 2026 г., 01:05:26 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Последний вопрошатель — Видагдха Шакалья, «Остряк» по имени и по повадке: он не спрашивает — он допрашивает, гоня отвечающего сужающейся спиралью: сколько богов? 3306! — а на самом деле? 33 — 6 — 3 — 2 — полтора(!) — один. Знаменитейшая лестница убывания во всей Веде: весь пантеон сжимается на глазах до Единого.
Первый ответ дан «по нивиду» — литургическому перечню Всех-богов: 3306 — цифра гимна, не теология. Дальше каждое «а на самом деле?» (katy eva) снимает слой: числа богов — этажи одного здания, и Яджнявалкья спускает Шакалью с этажа на этаж без единой запинки — до «полутора» (сейчас разъяснится!) и до Одного. Многобожие и единобожие примирены лестницей: боги действительно 3306 — как величия; и бог действительно Один — как Владелец величий. Осталось назвать каждый этаж поимённо — Шакалья того и требует.