किंदेवतः अस्याम् प्रतीच्याम् दिशि असि इति वरुणदेवतः इति सः वरुणः कस्मिन् प्रतिष्ठितः इति अप्सु इति कस्मिन् नु आपः प्रतिष्ठिताः इति रेतसि इति कस्मिन् नु रेतः प्रतिष्ठितम् इति हृदये इति तस्मात् अपि प्रतिरूपम् जातम् आहुः हृदयात् इव सृप्तः हृदयात् इव निर्मितः इति हृदये हि एव रेतः प्रतिष्ठितम् भवति इति एवम् एव एतत् याज्ञवल्क्य
kiṃdevataḥ asyām pratīcyām diśi asi iti varuṇadevataḥ iti saḥ varuṇaḥ kasmin pratiṣṭhitaḥ iti apsu iti kasmin nu āpaḥ pratiṣṭhitāḥ iti retasi iti kasmin nu retaḥ pratiṣṭhitam iti hṛdaye iti tasmāt api pratirūpam jātam āhuḥ hṛdayāt iva sṛptaḥ hṛdayāt iva nirmitaḥ iti hṛdaye hi eva retaḥ pratiṣṭhitam bhavati iti evam eva etat yājñavalkya
«С каким божеством ты в западной стороне?» — «С Варуной». — «Варуна на чём утверждён?» — «На водах». — «А воды на чём?» — «На семени». — «А семя на чём?» — «На сердце. Потому и говорят о сыне, похожем на отца: “словно из сердца выскользнул, словно из сердца выточен”: на сердце утверждено семя». — «Именно так, Яджнявалкья!»
d5c7593233b0 · опубликовано 27 июл. 2026 г., 01:08:05 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Запад — Варуна, владыка вод; воды — на семени (влага жизни продолжается семенем), семя — на сердце. И доказательство — из народной нежности: о похожем сыне говорят «из сердца выскользнул, из сердца выточен» (hṛdayād iva sṛptaḥ). Сходство детей с родителями — свидетельство, что зачинает не плоть: зачинает сердце, а плоть исполняет.
Так третья сторона света приводит к тому же средоточию. Отцовство, наследственность, вся текучая стихия рода — на сердце; дети похожи на то, что мы носим в груди, — не только лицом.