यत् एव ते कश्चिद् अब्रवीत् तत् शृणवाम इति अब्रवीन् मे सत्यकामो जाबालः मनः वै ब्रह्म इति यथा मातृमान् पितृमान् आचार्यवान् ब्रूयात् तथा तत् जाबालो अब्रवीन् मनः वै ब्रह्म इति अमनसः हि किं स्यात् इति अब्रवीत् तु ते तस्य आयतनम् प्रतिष्ठाम् न मे अब्रवीत् इति एकपाद् वा एतत् संराट् इति सः वै नः ब्रूहि याज्ञवल्क्य मनः एव आयतनम् आकाशः प्रतिष्ठा आनन्दः इति एनद् उपासीत का आनन्दता याज्ञवल्क्य मनः एव संराट् इति ह उवाच मनसा वै संराट् स्त्रियम् अभि हार्यति तस्याम् प्रतिरूपः पुत्रो जायते सः आनन्दः मनः वै संराट् परमं ब्रह्म न एनम् मनः जहाति सर्वाणि एनम् भूतानि अभिक्षरन्ति देवः भूत्वा देवान् अप्येति यः एवम् विद्वान् एतद् उपास्ते हस्त्यृषभम् सहस्रम् ददामि इति ह उवाच जनकः वैदेहः सः ह उवाच याज्ञवल्क्यः पिता मे अमन्यत न अननुशिष्य हरेत इति
yat eva te kaścid abravīt tat śṛṇavāma iti abravīn me satyakāmo jābālaḥ manaḥ vai brahma iti yathā mātṛmān pitṛmān ācāryavān brūyāt tathā tat jābālo abravīn manaḥ vai brahma iti amanasaḥ hi kiṃ syāt iti abravīt tu te tasya āyatanam pratiṣṭhām na me abravīt iti ekapād vā etat saṃrāṭ iti saḥ vai naḥ brūhi yājñavalkya manaḥ eva āyatanam ākāśaḥ pratiṣṭhā ānandaḥ iti enad upāsīta kā ānandatā yājñavalkya manaḥ eva saṃrāṭ iti ha uvāca manasā vai saṃrāṭ striyam abhi hāryati tasyām pratirūpaḥ putro jāyate saḥ ānandaḥ manaḥ vai saṃrāṭ paramaṃ brahma na enam manaḥ jahāti sarvāṇi enam bhūtāni abhikṣaranti devaḥ bhūtvā devān apyeti yaḥ evam vidvān etad upāste hastyṛṣabham sahasram dadāmi iti ha uvāca janakaḥ vaidehaḥ saḥ ha uvāca yājñavalkyaḥ pitā me amanyata na ananuśiṣya hareta iti
«Послушаем, что говорили тебе». — «Сатьякама Джабала сказал мне: “Ум — Брахман”». — «Как сказал бы имеющий мать, отца и учителя, так сказал он: “ум — Брахман”; ибо что было бы лишённому ума? Но сказал ли он тебе его обитель и опору?» — «Не сказал». — «Это одноногий [Брахман], государь». — «Так скажи нам ты, Яджнявалкья!» И он назвал его обитель, опору и то, как должно его чтить, — и Джанака предложил тысячу коров со слоном-быком, а Яджнявалкья ответил: «Отец мой считал: не приняв учения сполна, не бери платы».
a660be2ea66a · опубликовано 27 июл. 2026 г., 01:09:40 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
«Ум — Брахман» — и учитель этого тезиса нам родной: Сатьякама Джабала, герой Чхандогьи (4.4–9)! Восполнение: обитель ума — сам ум, опора — пространство; чтить его как «блаженство» (ānanda): умом вкушается всякая радость — ум и есть орган счастья.
Строй раунда один и тот же, и в нём метод Яджнявалкьи: всякий частичный тезис почтён (за ним — законная преемственность и честный довод), взвешен («одноногий» без обители и опоры) и восполнен до четырёх ног. И каждый раз — отказ от платы до полноты учения: истина у него не продаётся в розницу.