किंदेवतः अस्याम् दक्षिणायाम् दिशि असि इति यमदेवतः इति सः यमः कस्मिन् प्रतिष्ठितः इति यज्ञे इति कस्मिन् नु यज्ञः प्रतिष्ठितः इति दक्षिणायाम् इति कस्मिन् नु दक्षिणा प्रतिष्ठिता इति श्रद्धायाम् इति यदा हि एव श्रद्धत्ते अथ दक्षिणाम् ददाति श्रद्धायाम् हि एव दक्षिणा प्रतिष्ठिता इति कस्मिन् नु श्रद्धा प्रतिष्ठिता इति हृदये इति ह उवाच हृदयेन हि श्रद्धाम् हृदये हि एव श्रद्धा प्रतिष्ठिता भवति इति एवम् एव एतत् याज्ञवल्क्य
kiṃdevataḥ asyām dakṣiṇāyām diśi asi iti yamadevataḥ iti saḥ yamaḥ kasmin pratiṣṭhitaḥ iti yajñe iti kasmin nu yajñaḥ pratiṣṭhitaḥ iti dakṣiṇāyām iti kasmin nu dakṣiṇā pratiṣṭhitā iti śraddhāyām iti yadā hi eva śraddhatte atha dakṣiṇām dadāti śraddhāyām hi eva dakṣiṇā pratiṣṭhitā iti kasmin nu śraddhā pratiṣṭhitā iti hṛdaye iti ha uvāca hṛdayena hi śraddhām hṛdaye hi eva śraddhā pratiṣṭhitā bhavati iti evam eva etat yājñavalkya
«С каким божеством ты в южной стороне?» — «С Ямой». — «Яма на чём утверждён?» — «На жертве». — «А жертва на чём?» — «На даре жрецам». — «А дар на чём?» — «На вере: когда веруют — тогда и дают дар; на вере утверждён дар». — «А вера на чём?» — «На сердце, — сказал он, — сердцем знают веру; на сердце утверждена вера». — «Именно так, Яджнявалкья!»
5f8eaa19b7ca · опубликовано 27 июл. 2026 г., 01:06:37 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Юг — сторона Ямы, владыки умерших, и его цепь глубока по-особому: Яма стоит на жертве (заупокойный порядок держится приношениями), жертва — на дакшине, даре жрецам, а дар — на вере: yadā hy eva śraddhatte 'tha dakṣiṇāṁ dadāti — «когда веруют, тогда и дают». Экономика священного вскрыта до дна: без веры не бывает дара, без дара — жертвы, без жертвы — самого Ямы.
И вера, как всё, — на сердце. Смерть с её грозным судьёй оказалась утверждённой на том же основании, что зрение и облики: на верующем сердце. Кто хочет мира с южной стороной — с областью смерти, — работает не с обрядами, а с сердцем, из которого они растут.