यत् एव ते कश्चिद् अब्रवीत् तत् शृणवाम इति अब्रवीन् मे गर्दभीविपीतः भारद्वाजः श्रोत्रं वै ब्रह्म इति यथा मातृमान् पितृमान् आचार्यवान् ब्रूयात् तथा तत् भारद्वाजो अब्रवीच् श्रोत्रं वै ब्रह्म इति अशृण्वतः हि किं स्यात् इति अब्रवीत् तु ते तस्य आयतनम् प्रतिष्ठाम् न मे अब्रवीत् इति एकपाद् वा एतत् संराट् इति सः वै नः ब्रूहि याज्ञवल्क्य श्रोत्रम् एव आयतनम् आकाशः प्रतिष्ठा अनन्तम् इति एनद् उपासीत का अनन्तता याज्ञवल्क्य दिशः एव संराट् इति ह उवाच तस्माद् वै संराट् अपि याम् काञ्च दिशं गच्छति नैवास्या अन्तं गच्छति अनन्ता हि दिशः दिशो वै संराट् श्रोत्रम् श्रोत्रं वै संराट् परमं ब्रह्म न एनम् श्रोत्रं जहाति सर्वाणि एनम् भूतानि अभिक्षरन्ति देवः भूत्वा देवान् अप्येति यः एवम् विद्वान् एतद् उपास्ते हस्त्यृषभम् सहस्रम् ददामि इति ह उवाच जनकः वैदेहः सः ह उवाच याज्ञवल्क्यः पिता मे अमन्यत न अननुशिष्य हरेत इति
yat eva te kaścid abravīt tat śṛṇavāma iti abravīn me gardabhīvipītaḥ bhāradvājaḥ śrotraṃ vai brahma iti yathā mātṛmān pitṛmān ācāryavān brūyāt tathā tat bhāradvājo abravīc śrotraṃ vai brahma iti aśṛṇvataḥ hi kiṃ syāt iti abravīt tu te tasya āyatanam pratiṣṭhām na me abravīt iti ekapād vā etat saṃrāṭ iti saḥ vai naḥ brūhi yājñavalkya śrotram eva āyatanam ākāśaḥ pratiṣṭhā anantam iti enad upāsīta kā anantatā yājñavalkya diśaḥ eva saṃrāṭ iti ha uvāca tasmād vai saṃrāṭ api yām kāñca diśaṃ gacchati naivāsyā antaṃ gacchati anantā hi diśaḥ diśo vai saṃrāṭ śrotram śrotraṃ vai saṃrāṭ paramaṃ brahma na enam śrotraṃ jahāti sarvāṇi enam bhūtāni abhikṣaranti devaḥ bhūtvā devān apyeti yaḥ evam vidvān etad upāste hastyṛṣabham sahasram dadāmi iti ha uvāca janakaḥ vaidehaḥ saḥ ha uvāca yājñavalkyaḥ pitā me amanyata na ananuśiṣya hareta iti
«Послушаем, что говорили тебе». — «Гардабхивипита Бхарадваджа сказал мне: “Слух — Брахман”». — «Как сказал бы имеющий мать, отца и учителя, так сказал он: “слух — Брахман”; ибо что было бы не слышащему? Но сказал ли он тебе его обитель и опору?» — «Не сказал». — «Это одноногий [Брахман], государь». — «Так скажи нам ты, Яджнявалкья!» И он назвал его обитель, опору и то, как должно его чтить, — и Джанака предложил тысячу коров со слоном-быком, а Яджнявалкья ответил: «Отец мой считал: не приняв учения сполна, не бери платы».
9e3a7080fd4d · опубликовано 27 июл. 2026 г., 01:09:40 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
«Слух — Брахман»: вход шрути, дверь откровения. Восполнение Яджнявалкьи: обитель слуха — ухо, опора — пространство (звук живёт простором!); чтить его как «бесконечное» (ananta): стороны света — слух мира, и слышимое не имеет края.
Строй раунда один и тот же, и в нём метод Яджнявалкьи: всякий частичный тезис почтён (за ним — законная преемственность и честный довод), взвешен («одноногий» без обители и опоры) и восполнен до четырёх ног. И каждый раз — отказ от платы до полноты учения: истина у него не продаётся в розницу.