Упанишады
Маха-упанишадаMahā 1.1
2333 / 5341
Упанишады · Mahā 1.1
Деванагари

अथातो महोपनिषदं व्याख्यास्यमस्तदाहुरेको ह वै नारायण आसीन्न ब्रह्मा नेशानो नापो नाग्नीषोमौ नेमे द्यावापृथिवी न नक्षत्राणि न सूर्यो न चन्द्रमाः स एकाकी न रमते तस्य ध्यानान्तःस्थस्य यज्ञस्तोममुच्यते तस्मिन्पुरुषाश्चतुर्दश जायन्ते एका कन्या दशेन्द्रियाणि मन एकादशं तेजः द्वादशोऽहङ्कारः त्रयोदशकः प्राणः चतुर्दश आत्मा पञ्चदशी बुद्धिः भूतानि पञ्च तन्मात्राणि पञ्च महाभूतानि स एकः पञ्चविंशतिः पुरुषः

Транслитерация (IAST)

athāto mahopaniṣadaṃ vyākhyāsyamastadāhureko ha vai nārāyaṇa āsīnna brahmā neśāno nāpo nāgnīṣomau neme dyāvāpṛthivī na nakṣatrāṇi na sūryo na candramāḥ sa ekākī na ramate tasya dhyānāntaḥsthasya yajñastomamucyate tasminpuruṣāścaturdaśa jāyante ekā kanyā daśendriyāṇi mana ekādaśaṃ tejaḥ dvādaśo'haṅkāraḥ trayodaśakaḥ prāṇaḥ caturdaśa ātmā pañcadaśī buddhiḥ bhūtāni pañca tanmātrāṇi pañca mahābhūtāni sa ekaḥ pañcaviṃśatiḥ puruṣaḥ

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
अथ अतः महोपनिषदम् व्याख्यास्यामःatha ataḥ mahopaniṣadam vyākhyāsyāmaḥитак, изложим великую упанишаду; и вот изъясним махопанишад
एकः ह वै नारायणः आसीत्ekaḥ ha vai nārāyaṇaḥ āsītодин был Нараяна; существовал единый Нараяна
न ब्रह्मा न ईशानःna brahmā na īśānaḥни Брахмы, ни Ишаны; не было ни Брахмы, ни Ишаны
न आपः न अग्नीषोमौna āpaḥ na agnīṣomauни вод, ни Агни с Сомой; ни вод, ни огня с сомой
न इमे द्यावापृथिवीna ime dyāvāpṛthivīни этих неба и земли; ни сих небес и земли
न नक्षत्राणिna nakṣatrāṇiни звёзд; ни созвездий
न सूर्यः न चन्द्रमाःna sūryaḥ na candramāḥни солнца, ни луны; ни солнца, ни месяца
सः एकाकी न रमतेsaḥ ekākī na ramateон, одинокий, не радуется; он, будучи один, не находит отрады
तस्य ध्यानान्तःस्थस्यtasya dhyānāntaḥsthasyaу него, пребывающего в созерцании; у сущего внутри его помышления
तस्मिन् पुरुषाः चतुर्दश जायन्तेtasmin puruṣāḥ caturdaśa jāyanteв нём рождаются четырнадцать пуруш; в том родятся четырнадцать пуруш
एका कन्या दश इन्द्रियाणिekā kanyā daśa indriyāṇiодна дева, десять чувств; одна дева и десять органов
मनः एकादशम् तेजःmanaḥ ekādaśam tejaḥум — одиннадцатое, жар; манас одиннадцатый, теджас
द्वादशः अहङ्कारःdvādaśaḥ ahaṅkāraḥдвенадцатая — самость; двенадцатый — аханкара
त्रयोदशकः प्राणःtrayodaśakaḥ prāṇaḥтринадцатое — дыхание; тринадцатая — прана
चतुर्दशः आत्मा पञ्चदशी बुद्धिःcaturdaśaḥ ātmā pañcadaśī buddhiḥчетырнадцатый — Атман, пятнадцатый — разум; четырнадцатый атман, пятнадцатая буддхи
भूतानि पञ्च तन्मात्राणिbhūtāni pañca tanmātrāṇiпять тонких стихий; пять танматр
पञ्च महाभूतानिpañca mahābhūtāniпять великих стихий; пять махабхут
सः एकः पञ्चविंशतिः पुरुषःsaḥ ekaḥ pañcaviṃśatiḥ puruṣaḥон один — двадцатипятеричный Пуруша; он единый есть Пуруша о двадцати пяти
Литературный перевод

Итак, изложим великую упанишаду. Говорят: один был Нараяна — не было ни Брахмы, ни Ишаны, ни вод, ни Агни с Сомой, ни этих неба и земли, ни звёзд, ни солнца, ни луны. Он, одинокий, не радуется. У него, пребывающего в созерцании, произносится жертвенное славословие; и в нём рождаются четырнадцать пуруш и одна дева: десять чувств, ум одиннадцатое, жар, двенадцатая самость, тринадцатое дыхание, четырнадцатый Атман, пятнадцатый разум, пять тонких стихий, пять великих стихий. Он один — двадцатипятеричный Пуруша.

Версия

5b65e87dafb6 · опубликовано 29 июл. 2026 г., 06:29:20 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами